Nga Profesor Shkëlqim Kecaj
Në 1998, një piktor u kthye në Shqipëri nga Parisi për funeralin e babait të tij. Një kryeministër i ofroi një ministri. Ai e pranoi. Dhe më vonë e pranoi vetë: “Politika është si drogë. Të kap.” Njëzet e shtatë vjet më vonë — Edi Rama është ende atje.
Ministër Kulture në 1998. Kryetar Bashkie Tiranës nga 2000 deri në 2011. Kryetar partie që nga 2005. Kryeministër që nga 2013. I rizgjedhur në maj 2025 — mandati i katërt radhazi — me Partinë Socialiste duke fituar 52.3% të votave dhe 83 mandate në parlament. Një njeri. Katër role të ndryshme. 27 vjet të pandërprerë.
Dhe ndërsa ai vazhdonte të riciklonte veten, bota nuk ndryshoi thjesht — u shemb dhe u rindërtua disa herë. Ja bota e vitit 1998. Kjo është bota që ekzistonte kur ai filloi.
🌍 Harta e rajonit tonë dukej ndryshe
Kosova nuk ishte ende një vend i lirë. Ishte vetëm më 17 shkurt 2008 që Kosova shpalli pavarësinë — një moment historik për çdo shqiptar në botë. Një komb i ri lindi. Flamuj të rinj u ngritën. Pasaporta të reja u shtypen. Një vend i tërë erdhi në ekzistencë — dhe megjithatë njeriu që qeverisnin Shqipërinë nga ai moment deri sot nuk ka ndryshuar kurrë.
⚽ Në futboll, gjithçka ishte ndryshe
Kur Rama u bë ministër, kapiteni i kombëtares shqiptare ishte Rudi Vata — një emër që i përket epokës së prindërve tuaj, jo tuajës. Altin Lala u bë kapiten vetëm në 2007, duke drejtuar ekipin nëpër kampionate kualifikuese para se të tërhiqej në 2011. Sot, kapiteni është Berat Gjimshiti — një lojtar i lindur brenda epokës politike të Ramës. Ndërkohë, ndodhi e pamendueshme në futbollin botëror: Italia — katër herë kampione bote — nuk arriti të kualifikohet për tre Kupa Bote radhazi (2018, 2022 dhe 2026), diçka që asnjë komb tjetër fitues i Kupës së Botës nuk e ka bërë kurrë. Edhe futbolli, një nga institucionet më konservatore në botë, gjeti mënyrën të shembet dhe të riinventohet. Politika shqiptare nuk e gjeti.
🎮 Lojërat që luani nuk ekzistonin
Fortnite, FIFA siç e njihni sot, Call of Duty, Minecraft, Roblox — asnjëra prej tyre nuk ekzistonte në 1998. I gjithë industria globale e lojërave, që sot vlen qindra miliarda, ishte në fillimet e saj. Lojërat që kanë përcaktuar kohën e lirë, miqësitë dhe madje karrierën e brezit tuaj u shpikën, u përditësuan, u braktisën dhe u zëvendësuan — të gjitha ndërkohë që i njëjti njeri qeveriste vendin tuaj.
📺 Netflix dërgonte DVD-të me postë nëpër shtëpi
Streaming nuk ekzistonte. Nuk kishte shikime të pafundme. Asnjë algoritëm. Asnjë “a jeni ende duke parë?” Ose e kapje serialin kur transmetohej, ose e humbisje përgjithmonë. I gjithë koncepti i argëtimit me kërkesë u shpik nga e para gjatë karrierës politike të Ramës.
📱 Smartfoni lindi, u rrit dhe u riinventua disa herë
Në 1998, një telefon celular bënte thirrje. Aq. App Store-i u hap në korrik 2008 me 500 aplikacione. Sot ka mbi 2 milionë. Një qytetërim i tërë — bankimi, mjekësia, gazetaria, organizimi, protestimi — jeton tani në një drejtkëndësh në xhepin tuaj. Ndërtuar nga zero. Nën syrin e tij.
🚗 Automjeti elektrik kaloi nga trillimi shkencor në realitet
Në 1998, çdo makinë në botë punonte me benzinë. Tesla nuk shiti makinën e parë deri në 2008. Deri në fillim të 2025-ës, automjetet elektrike zinin 15% të tregut evropian, ndërsa hibritet kishin bërë zgjedhjen më të popullarizuar tek blerësit e rinj të makinave në BE. Edhe në Shqipëri, regjistrimi i automjeteve elektrike u rrit me 92% në një vit të vetëm — 2024. Motori me djegie të brendshme që lëvizte çdo mjet kur Rama mori mandatin e parë po tërhiqet nga e gjithë Europa. Njeriu që qeverisnin Shqipërinë gjatë gjithë kësaj kohe nuk është tërhequr.
🚕 Uber nuk ekzistonte. As ekonomia e punës Freelance.
Nuk mund të shtypje një buton për të marrë një makinë. Uber u lançua në mars 2009. I gjithë koncepti i jetesës nëpërmjet aplikacioneve — ajo ekonomi e tërë nga e cila miliarda njerëz sot varen — u shpik, shpërtheu globalisht, nxiti lëvizje për të drejtat e punëtorëve dhe u bë çështje politike, e gjithë kjo gjatë mandatit të Ramës.
📸 Mediat sociale ishin të panjohura
Asnjë Instagram (lançuar 2010). Asnjë TikTok (global nga 2016). Platformat që përdorni për të komunikuar, ndarë, organizuar dhe mbajtur pushtetin përgjegjës u ndërtuan plotësisht gjatë qeverisjes së tij. Ai ka parë dy breza të rriten me mjete që ai kurrë nuk ka pasur nevojë t’u përgjigjej.
🤖 Inteligjenca Artificiale ishte koncepti i filmave
ChatGPT u lançua në nëntor 2022. Në më pak se tre vjet, inteligjenca artificiale ka filluar të rishkruajë ligjin, mjekësinë, punën krijuese dhe industri të tëra. Qeveria shqiptare ka emëruar madje edhe një ministër virtual me AI në kabinetin e saj — diçka që do të kishte tingëlluar si trillim shkencor kur Rama u bë ministër për herë të parë. Vendi po adaptohet ndaj AI-t. Lideri i tij i paraprin epokës digjitale të politikës.
🌿 Sipërfaqja e gjelbër e Shqipërisë u rrit — në letër
Kur Rama hyri në politikë, zonat e mbrojtura natyrore të Shqipërisë mbualonin rreth 6.8% të territorit të vendit. Sot, zonat e mbrojtura përfshijnë rreth 21.4% të tokës shqiptare — një zgjerim i konsiderueshëm në letër. Rrjeti përfshin tani 11 parqe kombëtare, 1 park detar, 718 monumente natyrore dhe 23 rezerva natyrore të menaxhuara — trifish më shumë mbulim sesa kur filloi. Por këto zona të mbrojtura vazhdojnë të përballen me kërcënime serioze nga prerja ilegale e pyjeve, zjarret dhe ndërtimi i hidrocentraleve — duke çuar në protesta të vazhdueshme të ambientalistëve dhe shoqërisë civile. Më shumë tokë shënohet e gjelbër në hartë. Çfarë ndodh brenda saj është një histori tjetër.
Kjo është kontradikta që askush në pushtet nuk dëshiron ta shohësh. Bota rreth Shqipërisë është riinventuar plotësisht. Disa herë. Një vend i ri lindi në rajonin tonë. Një valutë e re lëvizjeje — automjeti elektrik — zëvendësoi motorin me benzinë. Platforma të reja zëvendësuan mediat e vjetra. Lojëra të reja zëvendësuan argëtimin e vjetër. Inteligjencë e re — artificiale — zëvendësoi ekspertizën e vjetër. Edhe Italia, një gjigant futbollistik me katër trofe të Kupës së Botës, nuk arriti të kualifikohet për një Kupë Bote me 48 ekipe — dëshmi se asnjë trashëgimi, sado madhështore, nuk të mbron nga paqenësia nëse ndalon të evoluosh.
Dhe megjithatë, njeriu që ka qeverisur Shqipërinë gjatë gjithë kësaj kohe — nëpër tre mandate si Kryetar Bashkie dhe tani katër mandate si Kryeministër — vazhdon të prezantojë veten si kandidat i ndryshimit.
Ndryshim. Nga njeriu i cili me të gjithë ekzistencën e tij politike është statusi quo.
Brezi juaj lindi në një botë pa smartfonë, pa streaming, pa automjete elektrike, pa AI, pa Kosovën si shtet të pavarur. Keni rritur krah për krah me secilën prej atyre revolucioneve. Jeni brezi më i informuar, më i lidhur dhe më i fuqishëm teknologjikisht në historinë shqiptare. Keni mjete për të organizuar, ekspozuar, dokumentuar dhe kërkuar llogari që asnjë brez para jush nuk i ka pasur kurrë.
Pyetja nuk ka qenë kurrë nëse bota do të ndryshonte. Pyetja është nëse Shqipëria do të ndryshojë më në fund kush e drejton. 🇦🇱
📌 Edi Rama — Ministër Kulture 1998–2000 · Kryetar Bashkie Tiranë 2000–2011 · Kryetar Partie 2005–sot · Kryeministër 2013–sot · Mandati i katërt i siguruar maj 2025./ Zoom.al
