Kur temperaturat ngjiten në nivele ekstreme, këshillat klasike si “pi ujë” dhe “mos rri në diell” nuk mjaftojnë gjithmonë.
Sidomos kur shtëpia është kthyer në një furrë, kur duhet të punosh, të flesh ose të dalësh jashtë për orë të tëra.
Ja disa mënyra më praktike për ta ndihmuar trupin të përballojë temperaturat e larta.
1. Mos u përpiq ta ftohësh vetëm fytyrën
Kur trupi mbinxehet, mënyra më efikase për ta ulur temperaturën nuk është thjesht të lagësh fytyrën. Ftohja e zonave ku enët e gjakut ndodhen më pranë sipërfaqes së lëkurës mund të jetë më efektive.
Vendos një peshqir të ftohtë ose një kompresë të ftohtë në qafë, sqetulla dhe pjesën e brendshme të kofshëve. Këto zona mund të ndihmojnë në ftohjen më të shpejtë të gjakut që qarkullon në trup.
Por mos vendos akull direkt mbi lëkurë për një kohë të gjatë.
2. Nëse përdor ventilator, përdore në mënyrën e duhur
Ventilatori nuk e ul domosdoshmërisht temperaturën e dhomës. Ai lëviz ajrin dhe ndihmon trupin të largojë nxehtësinë, por kur temperaturat janë shumë të larta, efekti mund të jetë i kufizuar.
Për ta përdorur më me zgjuarsi, vendos një shishe me ujë të ngrirë ose një enë me akull përpara ventilatorit. Ajri që kalon pranë sipërfaqes së ftohtë mund të ndihet më i freskët.
Megjithatë, mos u mbështet vetëm te ventilatori në temperatura ekstreme, veçanërisht nëse ndihesh i dobët, i hutuar ose shumë i nxehtë.
3. Ftoh shtëpinë në oraret e duhura
Një nga gabimet më të zakonshme është mbajtja hapur e dritareve gjatë gjithë ditës.
Nëse jashtë është më nxehtë se brenda, ajri i nxehtë që hyn mund ta bëjë shtëpinë edhe më të nxehtë. Mbaji dritaret dhe perdet të mbyllura gjatë orëve më të nxehta të ditës, veçanërisht nëse dielli bie direkt në to.
Hapi dritaret kur temperatura jashtë bie, zakonisht në mbrëmje ose herët në mëngjes, për të larguar ajrin e nxehtë dhe për të futur ajër më të freskët.
4. Mos prit derisa të ndihesh i etur për të pirë ujë
Etja nuk është gjithmonë shenja e parë e dehidratimit. Në temperatura të larta, veçanërisht nëse djersit shumë, mund të humbasësh ujë dhe kripëra minerale përpara se ta kuptosh.
Nëse ke djersitur shumë për një kohë të gjatë, vetëm uji mund të mos jetë gjithmonë i mjaftueshëm për të zëvendësuar elektrolitet e humbura. Në këto raste mund të ndihmojnë lëngjet që përmbajnë elektrolite.
Mos e tepro me alkoolin dhe pijet me shumë kafeinë, pasi mund ta përkeqësojnë dehidratimin.
5. Mos kryej aktivitet fizik sikur të ishte një ditë normale
Në një valë të të nxehtit, trupi shpenzon më shumë energji edhe për të ruajtur temperaturën normale. Prandaj një aktivitet që zakonisht të duket i lehtë mund të bëhet shumë më i lodhshëm.
Nëse duhet të ushtrohesh jashtë, bëje në orët më të freskëta të ditës dhe mos u përpiq të ruash të njëjtin ritëm si në temperatura normale.
Bëj pushime më të shpeshta dhe mos prit derisa të ndihesh keq për të ndaluar.
Nëse aktiviteti zgjat më shumë se një orë dhe djersitja është e madhe, mund të nevojiten edhe lëngje që përmbajnë elektrolite.
6. Dallo kur nuk është më thjesht “vapë”
Rraskapitja nga nxehtësia dhe goditja nga nxehtësia mund të përkeqësohen shpejt.
Rraskapitja nga nxehtësia mund të shfaqet me djersitje të madhe, lëkurë të ftohtë dhe të lagësht, dobësi, marramendje, dhimbje koke, të përziera dhe ngërçe muskulore.
Goditja nga nxehtësia është shumë më serioze. Shenjat përfshijnë temperaturë shumë të lartë të trupit, lëkurë të nxehtë, hutim, dhimbje koke, marramendje, të përziera dhe humbje të ndjenjave.
Nëse dikush shfaq simptoma të rënda ose duket i hutuar, duhet të largohet menjëherë nga nxehtësia dhe të kërkohet ndihmë urgjente.
Gjatë një vale të nxehti, qëllimi nuk është thjesht të ndihesh më rehat. Është të mos lejosh që trupi të arrijë pikën ku nuk mund ta rregullojë më temperaturën vetë.
