Dhjetëra organizata mjedisore po bëjnë thirrje për qeverinë shqiptare që të ndalojë projektin gjigant në Sazan.
Të gjitha sytë janë kthyer nga Shqipëria pasi më shumë se 40 organizata mjedisore nga Evropa kërkuan pezullimin e projektit gjigant të dhëndrit të Donald Trump.
Vitin e kaluar, Jared Kushner dhe gruaja e tij Ivanka Trump shkaktuan polemikë pas zbulimit të planeve për ta transformuar ishullin e pabanuar të Sazanit në një destinacion turistik për elitën. Planet e Affinity Global Development për të shkatërruar zonën natyrore për të ndërtuar një resort luksoz morën miratimin e Kryeministrit të Shqipërisë, Edi Rama, në janar të vitit të kaluar.
Projekti vlerësohet të kushtojë rreth 1.4 miliardë euro dhe u bë i mundur falë ligjit të famshëm 21/2024 – që lejon ndërtimin e hoteleve pesë yje kudo në vend, përfshirë zonat e mbrojtura natyrore.
Dikur shtëpi e një baze ushtarake, Sazani është një nga ishujt e fundit të pacivilizuar në Mesdhe – i rrethuar nga Parku Kombëtar Detar Karaburun–Sazan dhe një strehë e rëndësishme për disa nga speciet më të rrezikuara detare në botë.
“Shqetësim i thellë” mbi zhvillimin e Sazanit
Në një letër drejtuar Ramës dhe ministrit të Mjedisit, Sofjan Jaupaj, një grup organizatash mjedisore nga 28 vende të ndryshme ka bërë thirrje qeverisë të ndalojë çdo vendim që do të avancojë projektin. Kjo ndodh vetëm një javë pas kur Ivanka Trump u pa duke darkuar me Ramën dhe një ekip arkitektësh.
Grupet, përfshirë Mbrojtjen dhe Ruajtjen e Mjedisit Natyrore në Shqipëri (PPNEA) dhe Qendrën Mesdhetare për Monitorimin e Mjedisit (MedCEM), paralajmërojnë se zhvillimi i propozuar do të përfshijë ndërhyrje në një sipërfaqe prej 45 hektarësh në Sazan – duke ngritur “shqetësime serioze” për ndikimin e tij mjedisor.
Sazani është i rrethuar nga Parku Kombëtar Detar dhe uji rreth tij është shpallur Si Zonë e Mbrojtur Posaçërisht e Rëndësisë Mesdhetare (SPAMI). Deti përreth Sazanit ofron habitate të çmuara dhe kyçe për specie të rrezikuara si fokë mesdhetare, ndërsa livadhet e Posidonisë në afërsi janë thelbësore për biodiversitetin dhe klimën.
“Kërcënim serioz për habitatet delikate”
“Ndërtimi i një resorti luksoz, me ndërhyrje të mëdha infrastrukturore si trafiku detar, rrugë dhe sisteme kanalizimi, përbën një kërcënim serioz për këto habitate delikate”, shkruhet në letër.
“Ndërhyrjet e tilla sjellin zhurmë, ndriçim artificial, ndotje dhe rritje të pranisë njerëzore – të gjitha këto mund të largojnë jetën e egër nga zonat kritike, përfshirë shpellat bregdetare që janë thelbësore për mbijetesën e fokës.”
Letra vazhdon duke argumentuar se projekti dhe miratimi i tij janë një “kontradiktë direkte” me angazhimet e Shqipërisë në procesin e anëtarësimit në BE. Kjo ndodh vetëm disa ditë pasi Shqipëria iu bashkua “Bordit të Paqes” të krijuar së fundmi nga Trump, të cilin ai thotë se do të krijojë një të ardhme më të sigurt për botën.
Euronews Green ka kontaktuar Ministrinë e Turizmit dhe Mjedisit të Shqipërisë për koment./ Euronews
