Dhjetë vjet më parë, Kosova nuk kishte luajtur kurrë një ndeshje kualifikuese për Kupën e Botës, tani ata janë minuta larg kualifikimit për finalet e kësaj vere.
Kombi ballkanik, i cili shpalli pavarësinë nga Serbia në vitin 2008 dhe u njoh zyrtarisht nga FIFA e UEFA në vitin 2016, pret Turqinë në fazën eliminatore të së martës.
Nëse fiton, Kosova, e 78-ta në renditjen botërore, do të arrijë në Kupën e Botës me 48 vende në Shtetet e Bashkuara, Kanada dhe Meksikë.
Ndeshja do të zhvillohet në stadiumin e mbushur plot Fadil Vokrri në Prishtinë, megjithëse shumica e njerëzve do të mbeten duke e ndjekur në televizor.
“Ne kemi një stadium vetëm për 13.000 spektatorë, por nëse do të ishte e mundur, do të kishte 100.000”, tha trajneri i Kosovës, Franco Foda, pas fitores 4-3 të së enjtes kundër Sllovakisë në gjysmëfinalet e play-off-it.
“Të martën do të kemi një ndeshje historike. Jemi në eufori, por duhet ta luajmë ndeshjen e fundit me qetësi. Në atë rast gjithçka është e mundur.
Kemi tifozë emocionalë, por duhet të jemi të kujdesshëm dhe të mos lejojmë veten të bëjmë gabime.”
Turqia, e cila nuk është kualifikuar për Kupën e Botës që nga vendi i tretë në vitin 2002, është e 23-ta në renditje, 55 vende mbi Kosovën.
Por Kosova ka zhvilluar një prirje për të përmbysur shanset.
Pasi filloi me një humbje 4-0 ndaj Zvicrës, Kosova mbeti e pamposhtur në pesë ndeshjet e tjera të grupit, duke përfshirë fitoret në shtëpi dhe jashtë fushe ndaj Suedisë dhe një fitore dhe një barazim kundër Sllovenisë, përpara se të barazonte me Zvicrën për të hyrë në fazën eliminatore.
“Kur doli shorti dhe pamë kundërshtarët, nuk kishim shumë shpresë, veçanërisht kur humbëm ndeshjen e parë 4-0”, tha Arben Berisha, një komentator për kanalin televiziv RTK Kosova.
Ai shtoi: “Pastaj gjithçka ndryshoi dhe ne bëmë diçka të pabesueshme dhe të papritur.
Fitorja kundër Sllovakisë është quajtur një moment historik për ekipin kombëtar dhe Kosovën si komb. Ishte fitorja më e rëndësishme e siguruar ndonjëherë.”
Nëse Kosova kualifikohet, ajo do të jetë në Grupin D dhe do të përballet me Australinë në Vankuver të shtunën, më 13 qershor, Paraguain në San Francisko gjashtë ditë më vonë dhe më pas do të bashkëpritë Shtetet e Bashkuara në Los Angeles më 25 qershor.
Pas Luftës së Kosovës të viteve 1998-1999, Kosova festoi ditën e çlirimit më 12 qershor 1999, pas tërheqjes së forcave serbe dhe hyrjes së trupave paqeruajtëse të udhëhequra nga NATO.
Pavarësia erdhi nëntë vjet më vonë, megjithëse, që nga dhjetori 2025, nga 193 shtete anëtare të Kombeve të Bashkuara, vetëm 110 e njohin Kosovën si një komb të pavarur.
“Kualifikimi për Kupën e Botës do të ishte historik, duke pasur parasysh se kanë kaluar vetëm 10 vjet që kur jemi njohur nga FIFA dhe UEFA”, u shpreh Berisha.
Ndërsa shtoi: “Disa e kanë quajtur të martën ditën më të madhe në historinë e Kosovës që kur Kosova shpalli pavarësinë në vitin 2008.
Disa thonë se do të ishte dita e tretë historike për Kosovën – dita e çlirimit në vitin 1999 pas përfundimit të luftës, shpallja e pavarësisë së Kosovës dhe kjo do të ishte dita e tretë më e rëndësishme në historinë e Kosovës.
Do të kishte një ndikim të madh nëse Kosova do të arrinte të kualifikohej, duke pasur parasysh situatën politike. Do të kishte një ndikim të madh në mbarë botën.”
Kosova u lejua të luante ndeshjen e saj të parë nga FIFA në mars të vitit 2014 – një barazim 0-0 me Haitin. Ndeshja e tyre e dytë zyrtare ndërkombëtare ishte kundër kundërshtares së së martës, Turqisë, e cila fitoi me rezultatin 6-1.
Më 5 shtator 2016, Kosova luajti ndeshjen e saj të parë kualifikuese për Kupën e Botës dhe barazoi 1-1 në Finlandë, por kjo u pasua nga nëntë humbje radhazi, pasi Kosova përfundoi e fundit në grup, duke shënuar vetëm tre gola në 10 ndeshje.
Por Kosova, e aftë të thërriste lojtarë të përshtatshëm të lindur në vende të tjera evropiane si Gjermania, Zvicra dhe Suedia, u përmirësua shpejt.
Në kualifikueset e Euro 2020, ata morën kryesimin në një ndeshje jashtë fushe kundër Anglisë përpara se të humbisnin 5-3, por përfunduan të tretët dhe u mposhtën nga Maqedonia e Veriut në gjysmëfinalet e play-off-eve.
Lojtari yll i Kosovës është golashënuesi rekordmen Vedat Muriqi, me 32 gola në 67 ndeshje ndërkombëtare dhe 18 të tjerë për ekipin spanjoll të La Ligës Mallorca këtë sezon.
Ai është një lojtar që Turqia do ta dijë gjithçka, pasi ka shënuar 17 gola në ligë për ekipin turk të ligës së parë Caykur Rizespor në sezonin 2018-19, pastaj 15 për Fenerbahce sezonin pasardhës.
Diku tjetër, sulmuesi Fisnik Asllani është një lojtar kyç i skuadrës së Hoffenheimit që renditet e pesta në Bundesligën gjermane, ndërsa portieri Arijanet Muric është titullar për ekipin e Serie A, Sassuolo, i huazuar nga Ipswich Town për të cilin luajti në Premier League sezonin e kaluar.
Mesfushori Edon Zhegrova është te Juventusi dhe qendërmbrojtësi Amir Rrahmani ka fituar dy herë titullin e Serie A me Napolin, megjithëse aktualisht është i lënduar.
Mbrojtësi Florent Hadergjonaj luajti dy sezone në ligën e parë angleze me Huddersfield Town dhe mesfushori sulmues Milot Rashica luajti një periudhë me Norwich City.
“Edhe pse Turqia është një ekip shumë më i mirë dhe ka lojtarë më të mirë se Kosova, ata nuk janë aq të rregullt sa i përket kualifikimeve”, shtoi Berisha. “Është një ndeshje që do të luhet në shtëpi dhe ky është një avantazh i madh.
Do të jetë e madhe dhe [nëse fitojnë] ndoshta do të ishte festimi më i madh që është parë ndonjëherë në rrugët e Prishtines dhe çdo qyteti të Kosovës.”
Në një intervistë me BBC World Service, Anel Rashkaj, kapiteni i Kosovës në atë barazim 0-0 me Haitin, shpjegoi se si ishte të luaje për kombin në fillimet e tij.
“Isha 17 ose 18 vjeç dhe ëndrra ime ishte të luaja për ekipin kombëtar, pasi vija nga një luftë”, tha Rashkaj. “Na u desh të luftonim me klubet tona për të luajtur sepse ata thoshin, ‘nuk është një ekip kombëtar’ dhe ‘nuk është një takim i UEFA-s’. Nuk kishim para për të organizuar kampe dhe hotele. Të gjitha këto gjëra u organizuan nga njerëz të Kosovës që jetojnë në Evropë.
Ishte stresuese, të prisja kaq gjatë. Isha ndoshta i pari që i thashë ‘po’ ekipit kombëtar dhe arrita të isha kapiten në këtë ndeshje të parë zyrtare.
Të jesh në këtë pozicion, duke parë të gjitha vështirësitë që patëm, është e pabesueshme të kesh këtë ndjesi tani që je kaq afër Kupës së Botës.”
Rashkaj do të jetë në ndeshjen e së martës dhe tha se do të jetë një natë emocionuese.
“Kemi kaluar kohë shumë të vështira me luftën, dhe pas luftës pati probleme ekonomike – dhe ende ka probleme ekonomike”, shtoi Rashkaj.
“Njerëzit duan të ndiejnë se mund të bashkohen dhe të ndiejnë se jemi të fortë. Ekipi kombëtar u ka dhënë këtyre njerëzve ndjenjën se jemi të fortë, se mund të bëjmë emër në Evropë.
Na bën krenarë që njerëzit shohin se populli i Kosovës ka shumë për të kontribuar në botë.”
Përkthyer nga BBC
ARRSH hap tenderin 5.24 milionë euro për lidhjen e Unazës Verilindore me Rrugën e Arbërit
