Një fitore e Orbán-it në fakt do të ishte lajm i mirë për Europën, shkruan Gerolf Annemans i grupit “Patriots for Europe” në Parlamentin Europian në një opinion për Euronews. Annemans thotë se Orbán është bërë simbol i rezistencës ndaj centralizimit.
Mund të tingëllojë paradoksale në qarqet e larta të Brukselit, por një fitore e Orbán do të ishte më tepër lajm i mirë për Evropën. Pak zgjedhje evropiane provokojnë kaq shumë komente përtej kufijve të tyre sa ato në Hungari.
Orbán është bërë simbol i rezistencës ndaj centralizimit
Viktor Orbán nuk është thjesht një lider tjetër kombëtar që kërkon rizgjedhjen. Në fakt, ai është bërë simbol i rezistencës ndaj centralizimit. Ai është kthyer në simbolin e alternativës patriotike ndaj projektit federalist të von der Leyen Unlimited. Kjo është arsyeja pse një fitore e re e Orbán do të kishte rëndësi përtej Hungarisë.
Në fund të fundit, Komisioni i von der Leyen po e shtrin me shpejtësi vetë idenë dhe konceptin e bashkëpunimit evropian deri në kufijtë e tij. Kompetencat e traktateve po shkelen në shkallë të gjerë. Jo vetëm që Bashkimi është transformuar në një aleancë ushtarake, por ky tejkalim kompetencash është tashmë i dukshëm çdo ditë në fusha si arsimi, shëndetësia dhe strehimi social.
Një fitore e Orbán do të ruante një bastion kyç brenda Këshillit
Kjo shoqërohet me një zgjerim të buxhetit (shumëvjeçar), ndoshta me shpresën se akumulimi i borxhit do të çojë në një moment “Hamilton”, duke krijuar në mënyrë të pashmangshme një shtet evropian të centralizuar. Përveç daljes nga Unioni, ekzistojnë vetëm dy mundësi për t’iu kundërvënë këtij përqendrimi pushteti nga von der Leyen: ose një shumicë për një mocion mosbesimi ndaj saj (terapi shoku), ose një rebelim i plotë brenda Këshillit, ku shtetet anëtare (ende) kanë fjalën e tyre brenda institucioneve ekzistuese. Prandaj, një fitore e Orbán në zgjedhjet hungareze ka të bëjë para së gjithash me ruajtjen e një bastioni kyç brenda Këshillit.
Një fitore e mundshme e Orbán do të lexohej në të gjithë Evropën jo vetëm si një verdikt për një qeveri, por si vazhdim i një vizioni për të ardhmen e bashkëpunimit evropian. Sigurisht, alternativa patriotike ka edhe shumë mundësi të tjera në të ardhmen e afërt për të arritur në pikën e hyrjes në Këshill dhe për të ndërtuar një koalicion nga brenda. Jo vetëm zgjedhjet franceze vitin e ardhshëm, por edhe disa të tjera, mund të ndryshojnë ekuilibrin, siç është parë së fundmi në Pragë dhe Bratislavë.
Megjithatë, është e qartë se prania e vazhdueshme apo mungesa e papritur e Viktor Orbán do të interpretohet nga kampi federalist përkatësisht si një fitore ose si një pengesë për kauzën patriotike. Nëse votuesit hungarezë vendosin edhe një herë t’i besojnë pushtetin Orbán — dhe kanë një mijë arsye për ta bërë këtë, jo më pak për shkak të migracionit nga i cili janë kursyer — kjo zgjedhje mbart legjitimitet politik.
BE-ja ishte menduar për të organizuar bashkëpunimin mes kombeve
Bashkimi Evropian nuk mund të pretendojë në mënyrë të besueshme se mbron demokracinë, ndërkohë që trajton disa rezultate zgjedhore si të dyshimta vetëm sepse ato janë ideologjikisht të papërshtatshme për rrymën kryesore të Brukselit. Kjo nuk është një mbrojtje e çdo politike të miratuar në Budapest. Është një mbrojtje e një parimi më themelor evropian: Unioni përbëhet nga shtete anëtare, qeveritë e të cilave e marrin autoritetin e tyre fillimisht nga elektoratet e tyre. Integrimi evropian nuk ishte menduar kurrë për të zëvendësuar këtë burim legjitimiteti.
Ai ishte menduar për të organizuar bashkëpunimin mes kombeve demokratike, jo për të krijuar një hierarki ku mandatet kombëtare konsiderohen të vlefshme vetëm kur përputhen me preferencat e qendrës. Kjo është arsyeja pse rasti i Hungarisë ka rëndësi përtej saj. Ai teston nëse BE-ja mund të jetojë me mosmarrëveshje të vërtetë brenda vetes. Nëse Unioni pranon diversitetin vetëm kur është simbolik, por reagon ashpër kur ai prek çështje madhore të sovranitetit dhe kompetencave, atëherë Evropa rrezikon të ngushtojë hapësirën demokratike që pretendon të mbrojë.
Diversiteti politik nuk është një defekt në projektin evropian
Rëndësia e Orbán qëndron jo vetëm në atë që ai përfaqëson për Hungarinë, por edhe në atë që rizgjedhja e tij do të thoshte për Evropën. Ajo do t’i kujtonte Unionit se diversiteti politik nuk është një mangësi e projektit evropian, por pjesë e realitetit të tij kushtetues. Një Evropë ku liberalët, konservatorët, federalistët apo sovranistët mund të fitojnë zgjedhje është më e shëndetshme sesa një ku vetëm një familje ideologjike konsiderohet e pranueshme moralisht. Kjo ka rëndësi edhe në aspektin institucional.
BE-ja është bërë më politike me kalimin e kohës. Në një sistem të tillë, sinjalet zgjedhore nga shtetet anëtare bëhen edhe më të rëndësishme. Kur votuesit zgjedhin vazhdimisht qeveri që sfidojnë drejtimin dominues të integrimit, përgjigjja e duhur nuk është paniku moral apo ndëshkimi administrativ. Është reflektimi politik. Prandaj, një fitore e Orbán do të detyronte një korrigjim të dobishëm të tonit.
“Menuja à la carte” është më evropiane sesa imponimi i një menuje të vetme për të gjithë
Shumë shpesh, debati për Hungarinë sugjeron se pluralizmi është i mirëpritur vetëm deri në pikën kur bëhet i rëndësishëm. Por pluralizmi i vërtetë do të thotë të pranosh se kombet mund të zgjedhin balanca të ndryshme mes integrimit dhe autonomisë, rregullave të përbashkëta dhe diskrecionit kombëtar. Evropa nuk bëhet më e fortë duke izoluar votuesit, zgjedhjet e të cilëve nuk përputhen me modelin federalist të unifikimit të centralizuar. Ajo bëhet më e fortë duke provuar se është mjaftueshëm e gjerë për të përfshirë mosmarrëveshjet pa i kthyer ato në krizë legjitimiteti.
Një Evropë që respekton zgjedhjet demokratike të kombeve të saj nuk është më e dobët — ajo është më legjitime. Të zgjedhësh “à la carte” është ndoshta më evropiane sesa të imponosh një menu të vetme për të gjithë./ Euronews
