Pas publikimit të dokumentit nga Autoriteti Kombëtar për Sigurinë Kibernetike (AKSK), vendimi për përdorimin e teknologjisë DPI (Deep Packet Inspection) për të bllokuar aksesin në platformën TikTok ka ngjallur reagime të forta nga ekspertë të fushës së teknologjisë dhe të drejtave të njeriut.

Gazetari Emirjon Senja ka publikuar përgjigjen zyrtare të AKSK-së, ndërsa reagimi që pasoi ka hedhur dritë mbi një sërë problemesh serioze që lidhen me këtë vendim. Eksperti Besmir Semanaj ka renditur një numër argumentesh që tregojnë se:

• Masa nuk është as proporcionale, as e justifikuar, meqë mungon një vlerësim i rrezikut publik.
• DPI përpunon të dhëna të ndjeshme (IP, porte, timestamp), që mund të përdoren për profilizim të përdoruesve, duke cënuar privatësinë dhe duke shkelur GDPR dhe ligjin shqiptar për mbrojtjen e të dhënave.
• Përdorimi i DPI për ndalim të përmbajtjes mediatike është një praktikë e regjimeve autoritare, jo e vendeve demokratike.
• Transparenca mungon totalisht: nuk ka procedura audituese, mbikëqyrje të pavarur dhe as mekanizma ankimimi për qytetarët apo ofruesit e shërbimeve.
• Efektiviteti teknik i masës është shumë i ulët, pasi DPI mund të anashkalohet me lehtësi përmes VPN-ve ose enkriptimit të avancuar.

Për më tepër, sistemi DPI është instaluar me mbështetje nga një vend i tretë, duke ngritur shqetësime për sigurinë kombëtare dhe kontrollin e të dhënave.

Kjo çështje po shihet si një test i rëndësishëm për demokracinë dhe lirinë e internetit në Shqipëri, sidomos në një kohë kur vendi aspiron për anëtarësim në BE. Shumë zëra kërkojnë rishikim të menjëhershëm të vendimit dhe një proces transparent dhe të mbikëqyrur nga organet e pavarura.

Reagimi i Besmir Semanajt:

Pas publikimit të përgjigjes së AKSK-së nga gazetari Emirjon Senja më poshtë gjeni analizën dhe reagimin tim në lidhje me këtë çështje.

Kundër-Argumentim mbi përdorimin e DPI për bllokimin e TikTok në Shqipëri

1. Mungesa e proporcionalitetit dhe nevojshmërisë së masës
   Sipas dokumentit të AKSK, bllokimi i platformës TikTok është vendosur si masë për “shmangien e ndikimeve negative” dhe për mbrojtjen e fëmijëve.

Megjithatë:

• Nuk ka asnjë vlerësim të rrezikut, të dokumentuar publikisht, që të justifikojë një ndalim total për 12 muaj.
• Nuk janë shqyrtuar masa më të buta, siç janë filtrimi në nivel aplikacioni, ndërgjegjësim prindëror, apo bashkëpunim me vetë TikTok për zbatim të mekanizmave të kontrollit të moshës.
  Praktikat ndërkombëtare (BE, Kanada, Australia) kërkojnë që çdo masë e kufizimit të aksesit të jetë proporcionale, e kufizuar në kohë dhe e bazuar në vlerësim të ndikimit. Ky nuk është rasti në Shqipëri.

1. Mospërputhje me standardet e privatësisë dhe mbrojtjes së të dhënave
   Dokumenti pretendon se DPI nuk cënon privatësinë për shkak të enkriptimit të trafikut, por:

• DPI analizon kokën e paketave (IP burim/destinacion, porte, timestamp, madhësi, signatura), të cilat janë metadata që mund të përdoren për profilizim të sjelljes së përdoruesve, sidomos në rrjete të kufizuara gjeografike apo të centralizuara.
• Sipas GDPR (neni 35), përdorimi i DPI për qëllime të filtrimit kërkon realizimin e një vlerësimi të ndikimit në privatësi (DPIA), i cili nuk është përmendur apo publikuar.
• Komisioneri për të Dhënat Personale ka mbështetur AKSK-në bazuar vetëm në informacionin e ofruar nga vetë AKSK, pa asnjë verifikim teknik të pavarur.
  Në vendet e BE-së, DPI përdoret me sisteme të forta të auditimit, njoftimit të publikut dhe mbikëqyrjes së pavarur, të cilat mungojnë totalisht në këtë rast.

1. Keqpërdorimi i teknologjisë DPI për censurë të përmbajtjes
   DPI në vendet perëndimore (si Gjermania, Holanda, Zvicra) përdoret vetëm për:

• Zbulim anomalish në trafik
• Menaxhim të performancës së rrjetit
• Mbrojtje nga sulmet volumetrike (p.sh. DDoS)
  Jo për bllokim të përmbajtjes mediatike. Përdorimi i DPI për ndalim të platformave (si TikTok) është tipar i regjimeve autoritare (Kina, Rusia, Irani). Shqipëria, si vend kandidat për BE, nuk duhet të ndjekë këtë precedent të rrezikshëm për lirinë e shprehjes dhe aksesin në informacion.

1. Mungesë transparence dhe mekanizmash kontrolli
   Në dokument nuk ofrohen:

• Procedura për auditimin e DPI-së
• Detaje mbi strukturën e kontrollit të qendrës së monitorimit
• Përshkrim i kushteve kur ndalimi do të përfundojë
• Mekanizma ankimi për qytetarët apo ISP-të
  Për më tepër, DPI është instaluar me mbështetje nga një vend i tretë (Izraeli), përmes pajisjeve të huazuara dhe pa garanci publike mbi integritetin, pronësinë apo kontrollin e këtyre sistemeve.

1. Efektivitet i kufizuar teknikisht
   Dokumenti vetë pranon se:

• Bllokimi përmes DNS/IP/SNI është efektiv vetëm 20–25%
• DPI funksionon vetëm mbi trafik të pa-enkriptuar nga VPN ose protokolle të tjera mbrojtjeje (p.sh. TLS 1.3 + ESNI)
  Në këto kushte, përpjekja për të ndaluar plotësisht aksesin në TikTok është jo vetëm joproporcionale, por edhe e pakuptimtë teknikisht, pasi përdoruesit me njohuri minimale teknike mund ta anashkalojnë.

Konkluzion
Implementimi i DPI nga AKSK për të ndaluar TikTok në Shqipëri:

• Bie ndesh me parimet e proporcionalitetit dhe nevojshmërisë
• Cenon standardet e privatësisë dhe të drejtave të njeriut
• Nuk është në përputhje me praktikat më të mira ndërkombëtare
• Është një precedent i rrezikshëm për censurën teknologjike në Shqipëri

Pikat ku AKSK gënjen ose devijon të vërtetën mbi DPI

1. “DPI nuk mund të përgjojë komunikimet” – Gënjeshtër gjysmake

🗨 “Platforma DPI është vendosur në portën hyrëse dhe nuk ka mundësi të përgjojë sepse nuk sheh përmbajtjen.”
✅ E vërteta:

• DPI mund të bëjë përgjim indirekt përmes analizës së kokave të paketave (headers), trafik-shaping, signaturave dhe frekuencës së trafikut.
• Në shumë raste, këto metadata janë më të vlefshme për profilizim sesa vetë përmbajtja.
• DPI përdoret për:
  o Identifikimin e aplikacioneve
  o Monitorimin e zakoneve të përdorimit
  o Zbulimin e kohës së aktivitetit
  o Krijimin e profilit të sjelljes në rrjet
  👉 Dhe kjo pa nevojë për dekriptim të payload-it.

1. “DPI nuk akseson asnjë informacion personal” – E pavërtetë

🗨 “IP-ja publike, porta, timestamp dhe frekuenca e paketave nuk janë të dhëna personale.”
✅ E vërteta:

• Sipas GDPR (neni 4), IP-ja, në kombinim me elementë të tjerë, është të dhënë personale.
• Metadatat e trafikut mund të përpunohen për të identifikuar ose përjashtuar individë në mënyrë probabilitare → kjo është pikërisht përpunim personal.
• Vetë Komisioneri Evropian për të Drejtat e Njeriut ka theksuar që metadata janë më të ndjeshme sesa përmbajtja në disa raste.

1. “DPI nuk mund të profilizojë sjelljen e individit” – E pavërtetë teknike

🗨 “Nuk mund të ndërtohet profil i sjelljes në nivel individi nga DPI.”
✅ E vërteta:

• DPI mund të ndërtojë profil përdoruesi bazuar në:
  o Modelet e përdorimit
  o Oraret e përdorimit
  o Zakonet e lidhjes
  o Platformat e vizituara shpesh
• Kjo është përdorur gjerësisht në regjime të mbikëqyrjes masive (p.sh. Iran, Rusi, Kinë), dhe është dokumentuar në analiza të Freedom House dhe EDRi.

1. “DPI është në përputhje me GDPR” – Keqinterpretim ose gënjeshtër

🗨 “Platforma është e përputhshme me GDPR sepse nuk akseson përmbajtjen.”
✅ E vërteta:

• Përdorimi i DPI për filtrimin e përmbajtjes është shembulli klasik i përpunimit që kërkon DPIA (vlerësim të ndikimit në privatësi).
• Neni 35 i GDPR e klasifikon këtë përpunim si me “rrezik të lartë”.
• Mungesa e një DPIA publike dhe konsultimi me autoritete mbikëqyrëse bën që DPI në Shqipëri të jetë në shkelje të GDPR dhe analogut të tij shqiptar (Ligji 124/2024).

1. “DPI nuk ndikon në konkurrencën e lirë” – Argument formal, jo real

🗨 “Të gjithë operatorët janë trajtuar në mënyrë të barabartë, ndaj nuk ka diskriminim.”
✅ E vërteta:

• Kur vetë shteti imponon një teknologji për kontroll qendror mbi rrjetin, përmes DPI, kjo:
  o Ndikon në strukturën e tregut
  o Mund të centralizojë pushtetin e vendimeve teknike dhe politike
  o Rrezikon të krijojë një model kontrolli të stilit “Great Firewall”

Postime të lidhura

• 
  Berisha nxjerr videon: Rama pranoi publikisht përdorimin e DPI për përgjimin e qytetarëve
• 
  DPI, mbikëqyrje dhe mashtrim Publik? Eksperti ngre alarmin: “Koha që të ndërhyjë SPAK”
• 
  Masat për mbylljen e TikTok ngrenë shqetësime për cenimin e të dhënave personale
• 
  PD reagon për pajisjen "DPI": Rama është i pushtuar nga paranoja, po sulmohet privatësia
• 
  Qeveria konfirmon lajmin për blerjen e paisjeve të dyshimta: 7 DPI janë instaluar në kompanitë celulare
• 
  Çfarë është "DPI" që ka blerë qeveria shqiptare dhe përse kjo teknologji përbën rrezik për gazetarët, opozitën, vetë mazhroancën dhe qytetarët kritikë me Edi Ramën?