Qeveria shqiptare po bën një përpjekje të fundit për të shpëtuar Air Albania, kompaninë ajrore kombëtare të vendit, e cila është e pezulluar që nga fundi i vitit 2025 mes borxheve në rritje, ndërprerjes së operacioneve dhe tërheqjes së partnerit të saj kyç, Turkish Airlines.
E themeluar në vitin 2018 si një partneritet publik-privat, me Turkish Airlines që mbante 49.12%, Albcontrol rreth 10% dhe MDN Investment pjesën tjetër, Air Albania synonte dikur të ringjallte sektorin e aviacionit në Shqipëri pas falimentimit të Albanian Airlines. Ajo nisi operimet me linjën Tiranë-Stamboll dhe për një periudhë të shkurtër fitoi një pjesë të konsiderueshme tregu, duke arritur kulmin me 18% në vitin 2021, kur u rendit e dyta në total.
Megjithatë, fati i kompanisë ndryshoi ndjeshëm për shkak të konkurrencës së ashpër nga kompanitë me kosto të ulët që mbushën Aeroportin Ndërkombëtar të Tiranës (TIA) me fluturime të lira drejt destinacioneve kryesore evropiane. Wizz Air, që hyri në tregun shqiptar në 2017 dhe krijoi një bazë të madhe në Tiranë deri në 2020, dominoi si operatori kryesor, duke mbajtur shpesh 30-40% ose më shumë të trafikut të pasagjerëve vitet e fundit përmes zgjerimit agresiv të linjave dhe tarifave ultra-të ulëta.
Ryanair, që hyri më vonë por u zgjerua shpejt, u rendit i dyti në analizat e tregut për vitin 2025 dhe njoftoi një bazë të përhershme në TIA duke filluar nga 2026, me disa avionë të vendosur aty dhe plane për dhjetëra linja të reja, duke intensifikuar më tej luftën e çmimeve që e nxori Air Albania nga shumica e tregjeve jashtë Stambollit. Konkurrentë të tjerë, përfshirë easyJet, Pegasus Airlines, Lufthansa, Aegean Airlines dhe Eurowings, kanë zgjeruar gjithashtu shërbimet drejt Shqipërisë, duke ofruar lidhje direkte me qendra të mëdha në Itali, Gjermani, Mbretërinë e Bashkuar, Francë e më gjerë.
Kjo rritje e kompanive low-cost e bëri Shqipërinë një nga tregjet e aviacionit me rritjen më të shpejtë në Evropë, por e la Air Albania në vështirësi për shkak të shkallës së kufizuar, varësisë së lartë nga trafiku tranzit turk dhe pamundësisë për të konkurruar me tarifat buxhetore.
Deri në vitin 2024, pjesa e tregut e Air Albania kishte rënë në rreth 3.4%, duke zbritur më tej në 2.33% në 2025, ndërsa operimet u kufizuan pothuajse vetëm në fluturimet drejt Stambollit (2-3 në ditë). Vendimi i Turkish Airlines në nëntor 2025 për të shitur aksionet dhe për të ndërprerë mbështetjen – i shoqëruar me planet për të nisur shërbimet e veta direkte Tiranë-Stamboll dhe Ankara (si dhe ato të filialit të saj low-cost Ajet) – shkaktoi anulime të gjera dhe një pezullim të plotë deri në dhjetor 2025. Kompania grumbulloi borxhe të konsiderueshme, rreth 50 milionë dollarë vetëm ndaj Turkish Airlines (me detyrime totale që mund të kalojnë 100 milionë euro duke përfshirë leasingjet, karburantin, pagat dhe tarifat aeroportuale), duke çuar në procese gjyqësore dhe heqje licence nga Autoriteti i Aviacionit Civil të Shqipërisë.
Në janar 2026, qeveria transferoi 10% të aksioneve të Albcontrol te Ministria e Ekonomisë dhe Inovacionit për të konsoliduar kontrollin dhe për të eksploruar opsione marrjeje në dorëzim, përfshirë marrjen e kuotave të Turkish Airlines dhe partneritet të mundshëm me një operator ndërkombëtar. Planet e propozuara të ringjalljes fokusohen në rifillimin e fluturimeve drejt destinacioneve me diasporë të madhe si Italia dhe Mbretëria e Bashkuar. Zyrtarët e paraqesin ndërhyrjen si jetike për lidhjen kombëtare dhe krenarinë kombëtare, por kritikët theksojnë vite keqmenaxhimi, mungesë transparence financiare dhe dështim për t’u përshtatur me tregun e dominuar nga low-cost.
Me Wizz Air dhe Ryanair që tashmë kontrollojnë fort tregun, duke ulur tarifat dhe rritur numrin e pasagjerëve, çdo Air Albania e ringjallur do të përballej me sfida të mëdha për të rifituar rëndësinë pa ristrukturim të thellë ose subvencione. Deri më sot, kompania mbetet joaktive, ndërsa përpjekja e qeverisë për shpëtim shihet si tentativa e fundit për të mos lejuar Shqipërinë të humbasë plotësisht kompaninë e saj ajrore kombëtare./Albaniadailynews
Spanja i rremben titujt Lionel Messi-t, Rodri shpallet lojtari i turneut në Kupën e Botës
