zoom

Art & Kulturë

Një shekull pas vdekjes së tij, Franc Kafka ende trazon botën

Një shekull pas vdekjes së tij, Franc Kafka ende trazon botën

Kanë kaluar 100 vite që kur Franc Kafka vdiq në një sanatorium në Vjenë, nga tuberkulozi – dhe lajmi i mirë është se ky përvjetor nuk mund të harrohet lehtë.

Mund të lexosh, për shembull, një histori të shkurtër të tij, ndoshta disa faqe nga përkthimi i ri i ditarit privat të tij nga Ross Benjamin. Mund të shikosh ekspozitën e re të tij, ku shfaqet kavanozi i tij i pështymës apo shiringa me të cilën i injektonin kokainë në laring. Mund të vërdallisesh në parqet e Oksford ku ndodhet një brumbull i madh, si Gregor Zamza tek “Metamorfoza”, gjysmë burrë, gjysmë insekt.

Ose mund të vazhdosh normalisht me jetën tënde dhe të goditesh papritur me fjalën që nis me “K” – Kafkeske – që nis të të fluturojë në tru.

Isha në Oksford javën e shkuar dhe i hodha një sy librit “Kafka: Krijimi i një ikone” dhe ishte rrënqethëse të shikoje dorëshkrimin e faqes së parë së “Metamorfozës”. Autori nuk i rishikon fjalitë. Ai i ka të formuara, njësoj si një poezi që e kemi mësuar me zemër. Për mua, gjëja më e rëndësishme është se ai është një autor që i përshtatet të gjithaa kohërave. Portreti i 1980-s, punuar nga Andy Ëarhol, e tregotne Kafkën plot jetë dhe pak të çuditshëm. Por fama e tij nuk ishte 15 minuta. Ai u rrit në çdo periudhë deri në të tashmen.

Emri apo shpirti i Kafkës përdoret ende në media. Së fundmi, një gjykatë i është nënshtruar një procesi disiplinor “kafkesk” në qendrën e Krizës së Përdhunimit në Edinburg, pasi gjyqtarja Roz Adams, ishte skeptike për punësimin e këshilltarëve transgjinorë me viktimat e abuzimit. Por ka edhe shumë të tjera, ngjarje që përshkruhen si kopje të novelës së Kafkës “Gjyqi” – një burrë i pafajshëm arrestohet për një krim të paemër – kjo ngjan me rastin e Alexei Navalny.

Përballë Kafkës doja të ndizja një qiri. Nëse Kafka vdiq i ri dhe i panjohur, emri i tij është i pashmangshëm tani!