Një burrë i armatosur me një armë gjahu, një pistoletë dhe disa thika u hodh drejt një pike kontrolli sigurie jashtë darkës së Shoqatës së Korrespondentëve të Shtëpisë së Bardhë në hotelin Washington Hilton në Washington, mbrëmjen e së shtunës, duke qëlluar disa herë përpara se të neutralizohej dhe të arrestohej.
Një agjent i Shërbimit Sekret u godit nga një plumb, por kishte veshur një jelek antiplumb dhe pritet të mbijetojë.
Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, i cili po merrte pjesë për herë të parë në këtë darkë vjetore, u evakuua nga salla së bashku me Zonjën e Parë Melania Trump, zëvendëspresidentin JD Vance dhe zyrtarë të tjerë të lartë.
I dyshuari, i identifikuar si Cole Tomas Allen, 31 vjeç, është një i diplomuar në inxhinieri mekanike nga Instituti i Teknologjisë në Kaliforni dhe ka përfunduar një master në shkencat kompjuterike nga Universiteti Shtetëror i Kalifornisë në vitin 2025.
Pak minuta para sulmit, ai raportohet se u dërgoi shkrime anëtarëve të familjes, në të cilat e quante veten një “Vrasës Federal Miqësor” dhe rendiste pakënaqësi ndaj politikave të administratës Trump.
Prokurori i Përgjithshëm në detyrë i SHBA-së, Todd Blanche, i tha NBC News se Allen “në fakt kishte për synim të shënjestronte persona që punojnë në administratë, me shumë gjasë përfshirë edhe presidentin”.
Ai përballet me akuza për përdorim arme gjatë një krimi të dhunshëm dhe sulm ndaj një zyrtari federal, ndërsa prokurorët kanë bërë të ditur se priten edhe akuza të tjera.
Sulmi i së shtunës ishte hera e tretë në më pak se dy vite që Trump ka qenë objekt i një tentative të dyshuar për atentat, pas të shtënave në korrik 2024 gjatë një tubimi elektoral në Butler, Pensilvani, ku një plumb i preku veshin, si dhe një ndërhyrjeje të armatosur në klubin e tij të golfit në West Palm Beach dy muaj më vonë.
Kjo ngjarje ndodh në një moment të një dhune të vazhdueshme politike në SHBA — dhe rikthen një pyetje të zakonshme përgjatë historisë: sa afër kanë qenë ata që kërkojnë të vrasin liderët për të arritur sukses? Euronews hedh një vështrim.
Nga Castro te Trump: Liderët që i kanë mbijetuar më shumë tentativave për atentat në histori
Një person i armatosur hapi zjarr pranë darkës së korrespondentëve të Shtëpisë së Bardhë, duke plagosur një agjent të Shërbimit Sekret dhe duke detyruar Donald Trump dhe zyrtarë të lartë të evakuohen. Euronews analizon liderët botërorë që kanë qenë më shpesh në shënjestër të komploteve për atentat.
Fidel Castro: 638 tentativa — apo vetëm tetë?
Fabián Escalante, ish-shefi i inteligjencës kubane që për dekada u mor me mbrojtjen e presidentit kuban Fidel Castro, ka vlerësuar se numri total i komploteve për atentat ndaj tij varionte nga 634 në 638, në varësi të burimit.
Libri i tij titullohet “634 mënyra për të vrarë Fidel Castron”. Një dokumentar i Channel 4 në vitin 2006 e vendosi këtë shifër në 638.
Megjithatë, kjo shifër është kundërshtuar: Komiteti Church i Senatit amerikan, në hetimin e vitit 1975 mbi abuzimet e CIA-s, konfirmoi të paktën tetë tentativa të provuara, megjithëse ato i përkisnin periudhës 1960–1965.
Metodat përfshinin puro të mbushura me toksinë botulinike, një guaskë shpërthyese të vendosur në vendin e preferuar të zhytjes së Castro-s, një kostum zhytjeje të kontaminuar, si dhe një agjent të CIA-s në hotelin Habana Libre në Havana, i cili kishte për detyrë të hidhte helm në milkshake-in me çokollatë të Castro-s.
Kapsula u ngjit në murin e frigoriferit dhe u thye kur ai tentoi ta merrte. Ndërsa ish-e dashura e Castro-s, Marita Lorenz, kontrabandoi pilula me toksinë botulinike në Havana të fshehura në një kavanoz kremi, por ato u tretën përpara se ajo t’i përdorte.
Castro, i cili u tërhoq vullnetarisht nga pushteti në vitin 2008, ndërroi jetë në vitin 2016 në moshën 90-vjeçare.
Mbreti Zog I i Shqipërisë: 55
Mbreti shqiptar Zog I i mbijetoi më shumë se 55 atentateve të dokumentuara mes mesit të viteve 1920 dhe pushtimit italian të Shqipërisë në vitin 1939 — më shumë se çdo kryetar shteti tjetër në historinë e regjistruar, përveç të dhënave të pakonfirmuara për Castro-n.
Disa vlerësime e çojnë numrin e armiqësive personale ndaj tij në rreth 600.
Në vitin 1924, ai u qëllua tri herë brenda korridoreve të parlamentit shqiptar. Ai refuzoi ndihmën mjekësore dhe mbajti një fjalim para deputetëve ndërsa ende i dilte gjak.
Në shkurt të vitit 1931, dy emigrantë shqiptarë hapën zjarr ndaj tij ndërsa po dilte nga një shfaqje e operës “Pagliacci” në Operën Shtetërore të Vjenës.
Adjutanti i tij u vra, por Mbreti Zog I nxori pistoletën e tij dhe u kundërpërgjigj me zjarr.
Mbreti Zog I njihej si duhanpirës i rëndë, duke konsumuar rreth 200 cigare në ditë. Ai vdiq nga shkaqe natyrore në Paris në vitin 1961.
Adolf Hitler: 42
Historianët kanë dokumentuar të paktën 42 plane për të vrarë Adolf Hitlerin e Gjermanisë naziste, ndërsa numri real konsiderohet më i lartë për shkak të rasteve të padokumentuara.
Këto përfshijnë nga një student zviceran teologjie që e ndoqi Hitlerin nëpër Gjermani derisa i mbaruan paratë, deri te një marangoz i quajtur Georg Elser, i cili kaloi muaj duke gërryer fshehurazi një shtyllë druri në një birrari në Mynih për ta mbushur me eksploziv.
Më 20 korrik 1944, koloneli Claus von Stauffenberg futi një çantë me një bombë aktive në një mbledhje ushtarake në selinë “Wolf’s Lair” të Hitlerit pranë Rastenburgut, në Prusinë Lindore.
Ai e vendosi atë nën tavolinë pranë Hitlerit dhe u largua nga dhoma. Hitleri mbijetoi sepse koloneli Heinz Brandt, duke u përkulur mbi tavolinë për të parë një hartë, e kishte zhvendosur çantën në anën tjetër të një trau të rëndë druri, i cili thithi pjesën më të madhe të shpërthimit.
Brandt u vra. Hitleri pësoi dëmtim të daulles së veshit dhe pantallonat iu dogjën lehtë. Ai kreu vetëvrasje me armë zjarri në prill 1945, ndërsa forcat aleate po afroheshin drejt Berlinit.
Charles de Gaulle: 31
Tridhjetë e një tentativa ndaj presidentit francez Charles de Gaulle janë të dokumentuara mirë, shumica e tyre të kryera nga Organizata e Ushtrisë Sekrete (OAS), një grup paramilitar i ekstremit të djathtë që kundërshtonte vendimin e tij për t’i dhënë pavarësi Algjerisë.
Më 22 gusht 1962, një skuadër prej 12 personash hapi zjarr ndaj makinës së tij presidenciale Citroën DS në periferinë pariziene Petit-Clamart.
Nga 187 plumba të qëlluar, 14 goditën automjetin. De Gaulle dhe bashkëshortja e tij shpëtuan pa lëndime. Makina u largua me goma të shkatërruara.
Atë natë, de Gaulle i tha kryeministrit Georges Pompidou në telefon: “Janë qëllues shumë të dobët.”
Yasser Arafat: 13
Gjatë dekadave në krye të PLO-së, lideri palestinez Yasser Arafat u përball me tentativa nga inteligjenca izraelite, fraksione rivale palestineze dhe të tjerë.
Ai i mbijetoi një sulmi ajror izraelit në vitin 1982 që vrau persona të tjerë në të njëjtën ndërtesë dhe një aksidenti ajror në shkretëtirën libiane në vitin 1992.
Ai vdiq në nëntor 2004 në rrethana që mbeten të diskutueshme. Shkencëtarët zviceranë gjetën më vonë gjurmë të poloniumit-210 në sendet e tij personale.
Muammar Gaddafi: 5
Lideri libian Muammar Gaddafi i mbijetoi një përpjekjeje për kundërgrusht shteti në vitin 1969, një sulmi me mitraloz ndaj kolonës së tij në vitin 1984, një sulmi ajror amerikan në kompleksin Bab al-Aziziya në vitin 1986 që vrau vajzën e tij të adoptuar, si dhe disa komploteve të brendshme dhe një operacioni të dyshuar të inteligjencës britanike në vitet 1990.
Ai u vra nga luftëtarë rebelë pasi u kap pranë Sirtes në tetor 2011.
Abraham Lincoln: 5
Lincoln u vra më 14 prill 1865 në një komplot të organizuar nga John Wilkes Booth, i cili kishte organizuar edhe dy plane të mëparshme rrëmbimi që dështuan para zbatimit.
Një incident në vitin 1864, ku një plumb kaloi përmes kapelës së Lincoln gjatë një udhëtimi natën, përmendet ndonjëherë, por nëse ishte i qëllimshëm mbetet i diskutueshëm.
I ashtuquajturi “Komploti i Baltimores” i vitit 1861 — një plan i pretenduar për ta vrarë para inaugurimit — kundërshtohet nga historianët që e konsiderojnë provën të pasigurt.
Numri i konfirmuar i tentativave të qarta para vrasjes është dy ose tre.
Josef Stalin: 4
Arkivat sovjetike dokumentojnë të paktën katër komplote kundër diktatorit sovjetik Josef Stalin, përfshirë një tentativë nga një student 19-vjeçar në vitin 1931 dhe disa komplote gjatë Luftës së Dytë Botërore.
Duke pasur parasysh natyrën sekrete të shtetit sovjetik, numri real ka të ngjarë të jetë më i lartë.
Benito Mussolini: 4
Katër persona tentuan të vrasin liderin fashist italian Benito Mussolini brenda 13 muajve, mes nëntorit 1925 dhe tetorit 1926.
Ish-deputeti socialist Tito Zaniboni u arrestua në një dhomë hoteli me pamje nga Palazzo Chigi, ku kishte vendosur një pushkë me dylbi, përpara se Mussolini të dilte në ballkon.
Në prill 1926, Violet Gibson — vajza 50-vjeçare e Lordit Kancelar irlandez — e qëlloi Mussolinin nga një distancë shumë e afërt në Piazza del Campidoglio në Romë.
Plumbi i preku hundën, por ai vendosi një fashë dhe vazhdoi itinerarin.
Në shtator 1926, anarkisti Gino Lucetti hodhi një bombë ndaj makinës së Mussolinit në Via Nomentana. Ajo u përplas dhe shpërtheu, duke plagosur kalimtarë.
Në tetor 1926, u qëllua drejt makinës së hapur të Mussolinit në Bolonjë. Një djalë 15-vjeçar, Anteo Zamboni, u kap nga turma dhe u linçua.
Nëse ai e qëlloi apo jo, mbetet e diskutueshme. Çdo tentativë u përdor nga regjimi për të justifikuar zgjerimin e pushteteve emergjente.
Donald Trump: 3
Para incidentit të së dielës, dy tentativa të konfirmuara ishin bërë ndaj jetës së Trump në vitin 2024.
Në korrik, një person i armatosur hapi zjarr gjatë një tubimi elektoral në Butler, Pensilvani, duke i prekur veshin Trump-it përpara se të vritej nga Shërbimi Sekret./ Euronews – Përkthyer nga Zoom.al
