Një studim i vogël, por shumë i pritur, ka sjellë një rreze shprese në përpjekjet afatgjata për të kontrolluar HIV-in pa medikamente dhe për të gjetur një kurë për virusin që sulmon qelizat e sistemit imunitar.
Studiuesit u dhanë 10 personave me HIV një përzierje të ndërlikuar imunoterapish eksperimentale dhe më pas i ndalën pilulat e përditshme që mbanin virusin të frenuar. Tek gjashtë pjesëmarrës, virusi u rikthye ngadalë dhe qëndroi në nivele të ulëta për muaj të tërë; ndërsa një person arriti ta mbante nën kontroll për më shumë se një vit e gjysmë — një rezultat që u dha shkencëtarëve shpresë se kjo qasje mund të përmirësohet dhe të çojë drejt një kure.
“Është intriguese. Kam 30 vjet që merrem me studime të ndërprerjes së trajtimit, dhe kjo është e papritur dhe e pashembullt,” tha Steven Deeks, profesor i mjekësisë në Universitetin e Kalifornisë të San Franciskos dhe një nga drejtuesit e studimit. Ai dhe shkencëtarë të tjerë nënvizuan se bëhet fjalë për një hap premtues, por jo ende një zgjidhje. Studimi ishte i vogël dhe pa grup kontrolli, kështu që nevojiten kërkime më të gjera për ta konfirmuar dhe kuptuar më thellë këtë rezultat inkurajues.
“Jam jashtëzakonisht e entuziazmuar nga gjetjet. Edhe pse i vogël, ky studim do të hapë drejtime të reja kërkimi,” shkroi në një email Sharon Lewin, drejtoresha e Institutit Doherty në Universitetin e Melburnit. “Kjo është diçka që fusha e ka me urgjencë të madhe.”
Mbi 40 milionë njerëz në mbarë botën vlerësohet se jetojnë me HIV, sipas Organizatës Botërore të Shëndetësisë. Barnat antiretrovirale që parandalojnë dhe kontrollojnë HIV-in kanë qenë revolucionare, por kurimi mbetet objektiv i largët. Menaxhimi i HIV-it kërkon marrje të përditshme ilaçesh gjatë gjithë jetës, gjë që varet nga kujdes i qëndrueshëm shëndetësor dhe qasje e rregullt në barna.
Tom Perrault, 60 vjeç, kishte marrë një pilulë të përditshme që prej vitit 2005. Ai mori pjesë në provën e UCSF dhe, pasi iu dha një “arsenal i tërë” imunoterapish, ndali marrjen e ilaçit të tij në fillim të korrikut 2021.
“Nuk u rikthye në korrik, as në gusht, as në shtator, as në tetor,” kujtoi Perrault. “Papritur mendova: ‘Trupi im po e mban nën kontroll. Mendoj se po funksionon. Po tejkalon edhe pritjet e tyre.’”
Ndërsa po hipte në avion në nëntor për të udhëtuar drejt shtëpisë dhe për të kaluar Ditën e Falënderimeve me familjen, pa një telefonatë të humbur nga mjekët e UCSF. Zemra iu drodh. I telefonoi sapo zbriti në Virxhinia, dhe mjekët i thanë se virusi ishte rikthyer. Megjithatë, ai thotë se përvoja ishte e thellë dhe transformuese.
“U befasova nga niveli i emocioneve që ndjeva,” tha Perrault. “Papruser guxova të shpresoja. Njeriu do të shpresojë. Çfarë dhurate do të ishte për botën, nëse një ditë kjo qasje funksionon.”
Studimi i ri, i botuar të hënën në Nature, së bashku me dy publikime të tjera, vë në pah rrugët që po ndjekin kërkuesit në përpjekje për të gjetur një kurë ndaj HIV-it.
Shkencëtarë në Gjermani përshkruajnë edhe një rast tjetër — të shtatin — të një personi që ka hyrë në remisien afatgjatë nga HIV-i pas një transplanti palce kockore. Që prej vitit 2009, kur “pacienti i Berlinit” u duk se u shërua nga HIV-i pas një transplanti për të trajtuar leukeminë, këto raste kanë ngjallur interes të jashtëzakonshëm global, pasi tregojnë se çfarë është e mundur. Por transplantet e palcës janë procedura të rrezikshme, dhe kurimi kërkon një dhurues që mban një mutacion të rrallë që pengon HIV-in të hyjë në qelizat imune.
Një punim tjetër studion arsyet biologjike pse disa njerëz që marrin një trajtim eksperimental kundër HIV-it mund ta kontrollojnë virusin për një kohë të gjatë pa trajtim shtesë.
Prova e udhëhequr nga Deeks ishte shumë intensive, duke kërkuar rreth 60 vizita klinike përgjatë dy viteve dhe bashkëpunimin e disa grupeve kërkimore dhe kompanive farmaceutike. Ajo bashkoi tre qasje imunoterapie — barna që e ndezin dhe e formësojnë reagimin imunitar.
“Ky ka qenë një studim i shumëpritur, dhe ka mbajtur të gjithë fushën në ankth,” tha Javier Martinez-Picado, profesor kërkimesh në IrsiCaixa, një institut kërkimesh për HIV në Barcelonë. Në një email, ai tha se rezultatet janë emocionuese dhe shumë premtuese, sepse përfaqësojnë një provë konceptuale që na ndihmon të kuptojmë më mirë se çfarë u mundëson disa njerëzve të kontrollojnë virusin pasi ndërpresin trajtimin.
Së pari, pjesëmarrësit morën një vaksinë eksperimentale që synonte të aktivizonte qelizat T për të sulmuar virusin në trup. Më pas morën dy antitrupa neutralizues me spektër të gjerë — barna që synojnë HIV-in dhe që janë testuar edhe për parandalim — si dhe një ilaç shtesë që aktivizon sistemin imunitar. Më pas morën një raund tjetër antitrupash dhe ndaluan ilaçet e përditshme që mbanin virusin nën kontroll.
Qasja ishte testuar më parë tek majmunët, ku shumica e tyre arritën të kontrollonin versionin simian të HIV-it.
“Ideja është se nëse rrit aftësinë e sistemit imunitar për të kontrolluar virusin, mund të parandalosh ose të ngadalësosh rikthimin e tij pas ndalimit të terapisë antiretrovirale,” tha Dan Barouch, drejtor i Qendrës për Kërkime në Virologji dhe Vaksina në Beth Israel Deaconess Medical Center. Ai drejtoi studimin tek primatët. Laboratori i tij po zhvillon gjithashtu një provë klinike te njerëzit dhe pret të publikojë rezultatet vitin e ardhshëm.
Barouch theksoi se, për shkak të mungesës së një grupi kontrolli, nuk është e sigurt që rikthimi i virusit ishte realisht më i ngadaltë tek gjashtë pjesëmarrësit e studimit në San Francisko. Por ai tha se më intriguese ishte zbulimi se pacientët që treguan kontroll të pjesshëm të virusit patën një reagim të hershëm nga një popullatë specifike qelizash T.
“Ato qeliza ishin gati të hidhnin në veprim sapo virusi filloi të shfaqej,” tha Rachel Rutishauser, imunologe dhe specialiste e sëmundjeve infektive në UCSF dhe një nga drejtueset e studimit. “Ne nuk po themi se ky është trajtimi që duhet çuar në klinikë… por nga kjo mund të mësojmë dhe të shohim si mund t’i bëjmë qelizat T edhe më efektive.”/Washington Post-Zoom.al
