Zgjedhjet dhe kalimet e deputetëve i japin fund kufizimeve të Liberalëve të Kanadasë nën drejtimin e Carney. Kryeministri Mark Carney, i kufizuar nga drejtimi i një qeverie pakice gjatë vitit të kaluar, fitoi një shumicë në Dhomën e Komunave pas zgjedhjeve të posaçme parlamentare të hënën.

New York Times – Përgatiti në shqip Zoom.al

Otava – Kryeministri i Kanadasë, Mark Carney, në konventën e Partisë Liberale në Montreal të shtunën. Axhenda e tij fokusohet në reduktimin e varësisë së Kanadasë nga Shtetet e Bashkuara.

Pas muajsh intrigash politike në prapaskenë, kryeministri Mark Carney i Kanadasë fitoi të hënën një shumicë në Dhomën e Komunave pas zgjedhjeve të posaçme parlamentare, duke konsoliduar pushtetin e Partisë Liberale.

Që nga fundi i vitit të kaluar, pesë deputetë të partive opozitare i janë bashkuar Liberalëve, njëri prej tyre edhe javën e kaluar, duke e sjellë Carney-n në një votë larg shumicës së nevojshme prej 172 votash. CBC News parashikoi të hënën në mbrëmje se kandidatët liberalë fituan të treja zgjedhjet, duke i dhënë Carney-t shumicën.

Me kontrollin e ri, Carney do të ketë më shumë liri në agjendën e tij legjislative, e cila fokusohet në reduktimin e varësisë së Kanadasë nga Shtetet e Bashkuara, si dhe një pozicion më të fortë për t’u përballur me Presidentin Trump, veçanërisht në çështjet tregtare.

Gjatë fjalimit të tij kryesor për rreth 4,000 delegatë në konventën e Partisë Liberale në Montreal të shtunën, Carney foli në mënyrë të tërthortë për kalimet e deputetëve.

“Kjo nuk është koha për politikë si zakonisht, për dallime të vogla, për pikë politike,” tha Carney ndërsa turma partiake u ngrit në këmbë dhe brohoriti. “Të bashkuar, do të ndërtojmë një Kanada të fortë. Një Kanada për të gjithë. Një Kanada aq të fortë sa askush nuk mund ta cenojë.”

Një kontroll i brishtë mbi pushtetin

Në zgjedhjet federale të prillit të kaluar, Liberalët ruajtën pushtetin nën drejtimin e Carney-t, një ish-bankier qendror në Kanada dhe Angli, i cili ishte në fushatën e tij të parë. Por partia nuk arriti të fitojë shumicën në Dhomën e Komunave, dhoma e ulët e Parlamentit, që ka 343 vende. (Senati në Kanada emërohet.)

Si drejtues i një qeverie pakice, Carney ka qenë gjithmonë në rrezik për të humbur papritur pushtetin nëse deputetët e partive të tjera votonin kundër qeverisë në mocione besimi apo buxhet.

Avantazhet e kontrollit

Fitimi i vetëm njërit prej tre votimeve të posaçme të së hënës do t’i linte Liberalët teknikisht në pushtet, por me kufizime. Kryetari i Dhomës së Komunave, që vjen nga radhët e Liberalëve, mund të votojë vetëm për të zgjidhur barazimet dhe tradicionalisht mbështet qeverinë vetëm në çështje besimi.

Megjithatë, Liberalët do të gëzojnë avantazhe të rëndësishme nga fitimi i të tre votimeve, që u japin një shumicë të qartë, edhe pse të ngushtë. Në veçanti, ata do të jenë në gjendje të marrin kontrollin e komisioneve parlamentare. Partitë opozitare i kanë përdorur komisionet për të ngadalësuar shumë nga legjislacioni i Carney-t — si projektligjet për reformën e lirimit me kusht, sigurinë kibernetike dhe sigurinë kufitare. Ato gjithashtu kanë bashkuar votat në komisione për të zhvilluar seanca të posaçme që synonin të vinin në siklet qeverinë.

Shumica e qartë do të thotë gjithashtu se Carney nuk do të duhet më të përshtasë projektligjet për t’i bërë ato të pranueshme për kundërshtarët.

Carney kishte qenë i kujdesshëm të mos shpallte fitore përpara zgjedhjeve. Prandaj mbetet e paqartë se çfarë masash të reja mund të propozojë tani.

Zgjedhjet e posaçme

Dy nga tre votimet e posaçme u zhvilluan në zona zgjedhore në Toronto, ku deputetë liberalë kishin dhënë dorëheqjen. Njëra prej tyre u lirua nga Chrystia Freeland, e cila ishte bërë anëtarja më e spikatur e kabinetit të Justin Trudeau gjatë kohës së tij në pushtet. Dorëheqja e saj si ministre e financave në dhjetor 2024 nxiti një zinxhir ngjarjesh që përfshiu largimin e Trudeau-t dhe hyrjen e Carney-t në politikë. CBC parashikoi se Liberalët fituan atë votim, si dhe një tjetër në Toronto.

Zgjedhja e tretë, në një periferi të Montrealit, u urdhërua nga Gjykata Supreme e Kanadasë pasi një kandidat liberal e kishte fituar atë me vetëm një votë vitin e kaluar. Në orët e para të së martës, CBC parashikoi se edhe atë e kishte fituar kandidati liberal.

Marrëveshje në prapaskenë

Katër nga pesë deputetët që u larguan nga partitë e tyre për ta afruar Carney-n me shumicën ishin konservatorë.

Deputetja tjetër që kaloi te Liberalët, Lori Idlout, vinte nga Partia e Re Demokratike, e cila pati rezultate të dobëta në zgjedhjet e fundit.

Turbulenca në kampin konservator

Kalimet dhe shumica që rezultoi për Liberalët janë një tjetër goditje për Pierre Poilievre, liderin e konservatorëve, i cili pësoi një turpërim politik duke humbur vetë vendin e tij në Dhomën e Komunave në zgjedhjet e prillit të kaluar.

Poilievre e rifitoi një vend në parlament përmes një zgjedhjeje të posaçme vitin e kaluar. Qeveritë e mëparshme konservatore i kishin mirëpritur deputetët që kalonin nga parti të tjera. Por pasi një deputet socialisht konservator iu bashkua Liberalëve javën e kaluar, Poilievre e dënoi këtë praktikë si jodemokratike.

Kalimet mund të jenë nxitur më pak nga politikat e Poilievre-s dhe më shumë nga pakënaqësia e disa konservatorëve me stilin e tij konfrontues si lider opozite. Kur Chris d’Entremont, një konservator nga Nova Scotia, u bë i pari që kaloi në nëntor, ai deklaroi qartë se e kishte lënë partinë për shkak të qasjes agresive dhe shumë partizane të Poilievre-s ndaj politikës.

Stili i Poilievre-s bie në kontrast të fortë me qasjen pragmatike dhe më të rezervuar të Carney-t. Ai është i popullarizuar mes shumicës së konservatorëve, të cilët e mbështetën fuqishëm lidershipin e tij në një konventë në janar. Por gjen më pak mbështetje te votuesit jashtë bastioneve konservatore si zonat rurale të Albertës.

Një sondazh i Nanos këtë muaj tregoi se 54 për qind e të anketuarve preferonin Carney-n si kryeministër. Vetëm 23 për qind favorizonin Poilievre-n.