Presidenti i Shteteve të Bashkuara, Donald Trump, njoftoi të martën se selia e Komandës Hapësinore të SHBA-së, agjencia që ai nisi gjatë mandatit të tij të parë si president për të “mbrojtur interesat e SHBA-së në hapësirë”, do të zhvendoset në Alabama.
Ja çfarë po ndodh dhe pse kjo ka rëndësi.
Komanda e Hapësirës e SHBA-së – e njohur gjithashtu si “SpaceCom” – u krijua gjatë mandatit të parë të Trump në vitin 2019 dhe ka selinë aktuale në bazën ajrore Peterson Air Force Base në Colorado Springs, Kolorado. Ajo është një organ i veçantë nga Forca Hapësinore e SHBA-së (Space Force).
Komanda e Hapësirës merret me operacionet ushtarake të SHBA-së jashtë atmosferës së Tokës. Këto misione përfshijnë kryesisht mbrojtjen e satelitëve amerikanë nga kërcënimet e jashtme.
Sipas të dhënave të Kongresit, rreth 1,700 persona punojnë në Komandën e Hapësirës. Ajo përfshin forca të përbashkëta nga Ushtria Amerikane, Korpusi i Marinës, Marina, Forcat Ajrore dhe Forca Hapësinore për të kryer misionet e saj. Faqja zyrtare e SpaceCom thotë se ajo është përgjegjëse për “mbrojtjen dhe sigurimin e domenit hapësinor”.
Komandanti i Komandës Hapësinore raporton te sekretari i mbrojtjes – aktualisht Pete Hegseth – i cili raporton te presidenti.
Trump thotë se gjithmonë ka planifikuar ta zhvendosë këtë komandë në bazën ushtarake Redstone Arsenal në Huntsville, Alabama. Të martën, ai njoftoi se “Selia e Komandës Hapësinore të SHBA-së do të zhvendoset në vendin e bukur të quajtur Huntsville, Alabama, i cili nga ky moment do të njihet përgjithmonë si Rocket City,” duke përdorur nofkën e zakonshme të Huntsville për rolin e tij historik në programin hapësinor të SHBA-së.
Trump shtoi: “Fillimisht zgjodhëm Huntsville si selinë e SpaceCom. Megjithatë, këto plane u penguan padrejtësisht nga administrata Biden.”
Ai u shfaq në Zyrën Ovale i rrethuar nga anëtarë republikanë të delegacionit kongresional të Alabamës dhe tha se Huntsville e fitoi këtë betejë sepse “luftoi më fort se kushdo tjetër”.
Gjatë njoftimit, Trump kritikoi sistemin e votimit me postë në Kolorado, një temë që ai e ka ngritur shpesh duke pretenduar se zgjedhjet presidenciale janë manipuluar kundër tij.
“Problemi që kam me Koloradon, një nga problemet kryesore, është se ata kanë kaluar tërësisht në votim me postë, kështu që automatikisht kanë zgjedhje të manipuluara,” -tha Trump.
Në Kolorado, qytetarët mund të votojnë me postë ose personalisht, por shumica e votave dorëzohen me postë. Shtete republikane si Nevada dhe Utah gjithashtu përdorin kryesisht këtë sistem.
Alabama është një shtet republikan ku Trump ka mbështetje të madhe, por ai tha se kjo nuk ka ndikuar në vendimin e tij: “Ne e duam Alabamën. E fitova me rreth 47 pikë diferencë. Nuk mendoj se kjo ndikoi në vendimin tim”, -u tha Trump gazetarëve në Zyrën Ovale.
Në vitin 2021, Forcat Ajrore zgjodhën Redstone Arsenal në Huntsville si vendin e preferuar për selinë e Space Command.
Kjo zgjedhje u bë pas vizitave në disa shtete, ku u vlerësuan elementë si kapaciteti i infrastrukturës, mbështetja e komunitetit dhe kostot për Departamentin e Mbrojtjes. Megjithatë, pritej përfundimi i një vlerësimi mjedisor, i cili përfundoi në 2022.
Më pas, Zyra e Llogaridhënies së Qeverisë (GAO) – organi kërkimor jopartiak i Kongresit – publikoi një raport ku theksohej se kishte “mangësi të rëndësishme” në procesin e përzgjedhjes së Forcave Ajrore për selinë.
Në vitin 2023, Presidenti Joe Biden njoftoi se Kolorado Springs do të bëhej selia e përhershme e Space Command, e cila deri atëherë kishte qenë seli e përkohshme.
Të martën, Trump e akuzoi administratën Biden se kishte “penguar padrejtësisht” planet e tij për zhvendosjen në Huntsville.
Administrata Biden (2023) argumentoi se mbajtja e agjencisë në Kolorado do të shmangte çdo ndërprerje në gatishmërinë ushtarake, duke theksuar garën me Kinën, e cila po zhvillon kapacitete të avancuara hapësinore.
Ligjvënësit e Kolorados pretenduan se ndërtimi i një selie të re në Alabama nuk do të përfundonte deri në vitin 2030, duke shkaktuar një tranzicion të gjatë.
Nga ana tjetër, përfaqësuesit e Alabamës, përfshirë kongresmenin republikan Dale Strong, hodhën poshtë këtë pretendim, duke deklaruar se ndërtimi do të përfundonte brenda 14-18 muajve (sipas Colorado Public Radio).
Argumentet pro Kolorados:
Argumentet pro Alabamës:
Në prill 2025, Inspektori i Përgjithshëm i Pentagonit publikoi një raport ku pranoi se ekzistojnë “rreziqe për gatishmërinë ushtarake” nga zhvendosja e selisë, por theksoi se kjo do të kursente rreth 426 milionë dollarë, për shkak të kostove më të ulëta të personelit dhe ndërtimit në Huntsville.
Vendimi i Biden në vitin 2023 u mor në një kohë kur senatori republikan i Alabamës, Tommy Tuberville, po kundërshtonte politikën e Pentagonit mbi abortin, duke bllokuar më shumë se 400 emërime dhe promovime ushtarake.
Tuberville kundërshtoi rimbursimin e shpenzimeve të udhëtimit për anëtarët e shërbimit që udhëtonin jashtë shtetit për të kryer abort ose për kujdes tjetër riprodhues.
Ai e hoqi bllokimin në dhjetor 2023.
Zyrtarë anonimë të administratës Biden thanë për Associated Press se vendimi për ta mbajtur selinë në Kolorado nuk lidhej me këtë çështje të abortit.
Pas njoftimit të Trump të martën, sekretari i mbrojtjes, Pete Hegseth, e përshëndeti këtë vendim, duke thënë: “Ne jemi shumë përpara në hapësirë, por ky hap do të sigurojë që të mbetemi shumë hapa përpara, sepse ky është domeni më i rëndësishëm.
Kushdo që kontrollon qiellin, do të kontrollojë të ardhmen e luftës.”
Ndërkohë, të gjithë udhëheqësit kongresionalë të Kolorados, përfshirë katër republikanë, publikuan një deklaratë të përbashkët:
“Zhvendosja e Space Command e kthen mbrapsht mbrojtjen tonë hapësinore për vite me radhë, shpërdoron miliarda dollarë të taksapaguesve dhe i jep përparësi kërcënimeve të përbashkëta nga Kina, Rusia, Irani dhe Koreja e Veriut.”
Nga ana tjetër, udhëheqësit e Alabamës e festuan këtë vendim. Në një shkrim opinion për median lokale 1819 News, Tuberville shkroi:
“Faleminderit Presidentit Trump dhe Sekretarit Hegseth që po vendosin sigurinë e kombit tonë në radhë të parë dhe po zhvendosin SPACECOM në vendin ku do të jetë më efektiv dhe me vlerë më të madhe për taksapaguesit.”
Senatorja republikane Katie Britt u shpreh për median lokale:
“Shteti i Alabamës është gati t’i tregojë vendit pjesën më të mirë të vetvetes.”
BURIMI: Al Jazeera -Përgatiti në shqip Zoom.al
