Day ArchiveA je i varur nga blerjet?

Në rrjetet sociale është e vështirë t’i rezistosh dëshirës për të shpenzuar.

Ke rrotulluar ekranin në rrjetet sociale vonë natën, ke klikuar mbi një buton me ngjyra të ndezura dhe ke blerë diçka për të cilën më pas je penduar? Po fsheh pakot nga bashkëshorti/ja jote? Ke dëgjuar për oniomani, ose varësinë nga blerjet?

Shitja me pakicë po ndryshon. Platforma të rrjeteve sociale si TikTok po lançojnë veçori të tregtisë elektronike që e bëjnë kufirin mes blerjes dhe argëtimit të mjegullohet. Po lind një industri e tërë rreth blerjeve në transmetim të drejtpërdrejtë, ku prezantues të gëzuar e kthejnë procesin e blerjes në një lojë, përmes kuizeve dhe demonstrimeve interaktive.

Rregullatorët dhe studiuesit janë të shqetësuar se inovacione të tilla po e bëjnë më të vështirë t’i rezistosh dëshirës për të shpenzuar. Para disa vitesh, Bashkimi Evropian prezantoi rregulla për të ndaluar çdo platformë që “manipulon” përdoruesit përmes dizajnit dhe funksionimit të saj. Tani Komisioni Evropian, krahu ekzekutiv i BE-së, po heton Temu, një dyqan online kinez, pjesërisht për “dizajnin potencialisht varës të shërbimit”. Së fundmi, një mori punimesh akademike janë publikuar mbi varësinë nga blerjet.

Problemi nuk duhet nënvlerësuar. Ndryshe nga bixhozi, për shembull, blerja është diçka që të gjithë duhet ta bëjnë, gjë që e bën varësinë më të vështirë për t’u identifikuar dhe matur. Por kërkimet akademike që mbulojnë disa vende kanë sugjeruar se rreth 5% e njerëzve vuajnë nga oniomania. Nuk bëhet fjalë vetëm për ndonjë blerje të rrallë impulsive; ajo mund të shkatërrojë marrëdhëniet dhe t’i lërë njerëzit në borxhe. Avis Cardella, një ish-shopaholike, përshkruan mënyrën si bënte blerje si “gjendje transi” dhe “jashtë kontrollit”.

Njerëzit kanë blerë online prej kohësh. Ajo që ka ndryshuar është mënyra si e bëjnë. Në Amerikë, 86 miliardë dollarë, ekuivalente me 6.6% të gjithë tregtisë elektronike, do të shpenzohen përmes rrjeteve sociale këtë vit, sipas parashikimeve të grupit kërkimor eMarketer. Mbi një e pesta e atyre që blejnë online do të bëjnë një blerje nga një transmetim i drejtpërdrejtë.

Veçoritë që e bëjnë blerjen të lehtë dhe argëtuese mund ta bëjnë gjithashtu më varëse. Blerja ka një efekt të dukshëm në tru; ajo mund të shkaktojë një rritje, pastaj një rënie të dopaminës, një kimikati të lidhur me kënaqësinë. “Nuk ka të bëjë me mallrat,” thotë Pamela Roberts, psikoterapiste. “Është emocionimi i shpenzimit, goditja e dopaminës dhe më pas hangover-i i turpit.”

Kërkimet sugjerojnë se ndjenja e komunitetit në platformat sociale, ku përdoruesit ndajnë komente dhe rekomandime, mund të shtojë presionin për të shpenzuar. Një punim i botuar këtë vit në Journal of Business Research e lidhi blerjen kompulsive online me “frikën për të humbur diçka” (FOMO), të cilën markat mund ta shfrytëzojnë duke treguar eksperienca të idealizuara të klientëve ose duke ofruar zbritje të kufizuara në kohë. Një punim nga studiues në Kinë i referohet “sinjaleve atmosferike” në transmetimet live, si shpjegimet argëtuese të prezantuesve apo chat-et live, që mund të inkurajojnë njerëzit të blejnë.

Shumica e kërkimeve mbi varësinë nga blerjet vijnë nga Kina, dhe kjo për një arsye. Tregtarët online atje filluan të inovojnë para të tjerëve. Shitjet në tregtinë sociale do të kalojnë 1 trilion dollarë këtë vit, sipas eMarketer, duke e bërë shifrën amerikane të duket e vogël. Deri në dhjetor 2024, tre të katërtat e përdoruesve të internetit po shikonin transmetime live, sipas China Internet Network Information Center, një organ publik. Në një sondazh të botuar në 2023 nga China Youth Daily, një organ i Partisë Komuniste, pothuajse 80% e të anketuarve thanë se kishin vështirësi me blerjet kompulsive online.

Firmat kineze tani po sjellin inovacionet e tyre jashtë vendit. Blerësit perëndimorë po e gjejnë gjithnjë e më shumë veten të zhytur në Temu dhe Shein, një tjetër faqe që mbush ekranet e përdoruesve me promocione të kufizuara në kohë dhe programe shpërblimi. Në katër muajt e parë të këtij viti, TikTok, i cili është në pronësi të kompanisë me bazë në Pekin, ByteDance, raportoi rritje vjetore të shitjeve prej 120% në Amerikë në platformën e tij e-commerce, TikTok Shop. Ky funksion u lançua në Francë, Gjermani dhe Itali në mars. (Detajet e një marrëveshjeje për transferimin e operacioneve amerikane të TikTok tek një pronësi amerikane pritet të bëhen publike së shpejti.)

Çdo përpjekje rregullatore për të rikthyer pengesa në përvojën e blerjes mund të jetë e papëlqyer nga konsumatorët, megjithatë. Dhe truket teknologjike nuk do t’i bëjnë të gjithë të varur. Siç thotë Mark Griffiths, një ekspert varësish në Nottingham Trent University:

“Ka një vijë shumë të hollë mes shfrytëzimit dhe përmirësimit. /The Economist – Pergatiti në shqip Zoom.al

I apasionuar pas motorëve, 16-vjeçari shqiptar humb jetën tragjikisht në aksident

Një 16-vjeçar shqiptar, Manuel Leti, nxënës i informatikës në Qendrën e Formimit Profesional Zanardelli në Darfo, ka humbur jetën tragjikisht pas një aksidenti rrugor

Sipas mediave italiane, adoleshenti po udhëtonte me motorin e tij tip “KTM Duke 125” në rrugën “4 Nëntori”, kur në kryqëzimin me rrugën “Caduti della Resistenza”, u përplas me pjesën e përparme të një makine Audi, e drejtuar nga një 44-vjeçar.

Përplasja ishte e lehtë, por fatale, pasi motori humbi drejtimin dhe u përplas me një shtyllë ndriçimi.

Manuel mësohet ra me forcë në asfalt dhe për fat të keq, as përdorimi i kaskës nuk mjaftoi për ta shpëtuar.

Një mik i tij, që po e ndiqte me një tjetër motor, ishte dëshmitar i tragjedisë. Megjithë ndërhyrjen e menjëhershme të ambulancave dhe helikopterit të emergjencës Areu, përpjekjet për ta reanimuar rezultuan të kota, pasi dëmtimet në kraharor dhe bark ishin tepër të rënda.

16-vjeçari i lindur në Itali nga prindër me origjinë shqiptare, ishte rritur në Pian Camuno dhe prej disa muajsh ishte zhvendosur në Artogne. Ai kishte edhe një motër më të madhe dhe një vëlla më të vogël.

LIVE/ Ceremonia mortore e Charlie Kirk, 200 mijë njerëz, i pranishëm edhe Trump

Dhjetëra mijëra njerëz po mblidhen në Arizona të SHBA-ve për një ceremoni përkujtimore në nder të aktivistit konservator Charlie Kirk. 

Të pranishëm do të jenë edhe Presidenti i SHBA-së Donald Trump dhe zv.Presidenti JD Vance të cilët do të flasin në këtë aktivitet. Të pranishëm do të jenë edhe zyrtarë të tjerë, përfshirë Sekretarin e Shtetit Marco Rubio dhe Sekretarin e Shëndetësisë Robert F Kennedy Jr.

Në ceremoni policia tha se mund të marrin pjesë më shumë se 200 000 njerëz. Autoritetet kanë rritur sigurinë në të njëjtin nivel me mbajtjen e “Super Bowl”.

Ceremoni të tilla nuk u kanë shpëtuar as kritikave. “Mendoj se ky është thjesht modeli tipik autoritar. Ata po marrin një krim të tmerrshëm, vrasjen e tmerrshme të Charlie Kirk, dhe po përpiqen ta përdorin atë për të sulmuar kundërshtarët e tyre politikë” – deklaroi ish-Sekretarja Amerikane e Shtetit Hillary Clinton.

Në kohë si këto, “udhëheqësit duhet të përpiqen të bashkojnë njerëzit, por në vend të kësaj po shohim përçarje më të mëdha”, tha demokratja, duke e quajtur pezullimin e shfaqjes së Kimmel “një shembull shumë të qartë” të censurës shtetërore.

Në krahun tjetër Trump ka bërë akuza për demokratët. “Është e tmerrshme” që 58 ligjvënës demokratë votuan kundër rezolutës së Dhomës së Përfaqësuesve që nderonte Charlie Kirk” – u shpreh kreu i shtëpisë së Bardhë duke i quajtur liberalët “të pabalancuar dhe të sëmurë”.

Vrasja e Kirk – një figurë shumë polarizuese – e ka futur SHBA-në në një udhëkryq të rrezikshëm, shkruan korrespondentja e BBC, Katty Kay. Kirk u qëllua dhe u vra ndërsa fliste në një aktivitet universitar në Utah më 10 shtator. Tyler Robinson, 22 vjeç, është arrestuar për vrasjen e tij. 

New York Times rendit filmin shqiptar “Pikë Uji” si një nga 5 filmat që nuk duhen humbur

Filmi “Pikë Uji” i regjisorit Robert Budina është përzgjedhur së fundmi nga “The New York Times” mes pesë filmave ndërkombëtarë që nuk duhen humbur këtë muaj.

Ky është një sukses i veçantë për kinematografinë shqiptare, duke e vendosur filmin në vëmendjen e publikut dhe kritikës ndërkombëtare. Gazeta prestigjioze amerikane e përshkruan filmin si një portret të errët të pushtetit, korrupsionit dhe degradimit moral.

Më poshtë shkrimi i plotë i ‘The New York Times’

‘Drowning Dry’

Ky triller eliptik i regjisorit lituanez Laurynas Bareisa hapet në mes të një ndeshjeje të arteve marciale të përziera. Një nga personazhet kryesorë, Lukas (Paulius Markevicius), rrihet brutalisht, por megjithatë del fitimtar. Dikush mund të presë që filmi të shndërrohet në një dramë sportive, por “Droëning Dry” është në fakt mbi një lloj tjetër gare, betejat e egos që pushtojnë burrat dhe që në këtë rast sjellin pasoja tragjike.

Gruaja e Lukasit, Ernesta (Gelmine Glemzaite), është shumë e lidhur me motrën e saj, Juste (Agne Kaktaite), dhe të dyja mbledhin burrat dhe fëmijët për një udhëtim në shtëpinë e tyre në fshat. Skena të zgjatura verore me argëtim – not, ushqim, diell – ndërpriten herë pas here nga tensionet mes dy burrave. Tomas (Giedrius Kiela), burri i hidhur e barkmadh i Justes, ndjen zili për trupin e Lukasit, ndërsa Lukasi vuan nga problemet financiare; të dy duket se kanë gjithashtu krisje në martesat e tyre. Në mes të filmit ndodh një aksident i papritur, dhe rrëfimi ndryshon ritëm, duke lëvizur para e mbrapa në kohë. Ngadalë, por rrënqethshëm, Bareisa ndjek efektet katastrofike të përplasjes së vogël mashkullore për epërsi.

“Chuck Chuck Baby”

Kjo dramë-komedi muzikore, e vendosur në Uellsin e Veriut, ndërthur ashpërsinë e realizmit social britanik me gjallërinë plot ngazëllim të komedive muzikore. “Chuck Chuck Baby” ndjek jetën e Helenës së turpshme e me flokë të shprishur (Louise Brealey), mënyra e së cilës për të jetuar pasqyron dorëzimin e saj ndaj jetës: ajo me qira një dhomë në shtëpinë e ish-burrit budalla, ku ai banon me gruan e re, fëmijën e tyre dhe nënën e tij të sëmurë rëndë. Helena kujdeset për të moshuarën e dashur, e vetmja figurë familjare në jetën e saj; vdekja e afërt e gruas rëndon mbi të si një mjegull e trashë, që nuk shpërndahet as nga shoqëria e kolegeve në një fabrikë të zymtë të përpunimit të pulave. Pastaj një e njohur e vjetër, Joanne (Annabel Scholey), rikthehet në qytet dhe ringjall tek Helena pasionin dhe shpresën.

Romanca e tyre është një lloj zgjimi për heroinën, të cilën mikeshat e inkurajojnë me entuziazëm. Por këto gra jetojnë në një qytet të izoluar të shënuar nga dhuna patriarkale, ku të ndjekësh zemrën tënde kërkon jo vetëm dashuri, por edhe guxim. Herë pas here, emocionet e mëdha të këtij filmi të përmbajtur shpërthejnë dhe personazhet shpërthejnë në këngë, sikur të sfidonin shtypjen emocionale që duket si mënyrë jetese në qytetin e tyre. I shkruar dhe i drejtuar nga Janis Pugh, “Chuck Chuck Baby” është i ngrohtë dhe plot dritë, por kurrë sentimental në mënyrë të lehtë; skenari dhe interpretimet qëndrojnë fort në realitet, edhe kur personazhet ngrenë sytë drejt yjeve.

“Pikë Uji” nga Robert Budina

Aida (Gresa Pallaska) dhe burri i saj, Ilir (Arben Bajraktaraj), jetojnë në një pallat të lartë që ngrihet mbi qytetin e Pogradecit në Shqipëri, me dritaret e mëdha prej xhami që ofrojnë një pamje mahnitëse të Liqenit të Ohrit. Dyshja janë një “çift i fuqishëm”, të dy të angazhuar me bashkinë në projekte fitimprurëse, por që në fillim është e qartë se Aida është udhëheqësja, ndërsa Iliri përfiton në hijen e saj. Papritur, jeta e Aidës me kokteje luksoze dhe marrëveshje biznesi shkatërrohet. Djali adoleshent i saj, Mark (Iancu Paulo), akuzohet për përdhunimin e një shoqeje klase dhe arrestohet; në këtë rast është i implikuar edhe djali i kryetarit të bashkisë. Reagimet e menjëhershme të Aidës zbulojnë mizogjininë e saj të brendësuar: mohimin, fajësimin e viktimës, premtimet e dëshpëruara për të përdorur ndikim dhe para për ta nxjerrë Markun nga burgu. Por sa më shumë që hetimi përparon, aq më e vështirë bëhet për të të ruajë iluzionin e saj të përsosmërisë; ajo duhet të përballet me faktin se pavarësisht përpjekjeve, mund të ketë zgjedhur burrin e gabuar dhe të ketë rritur një djalë pa moral. Regjisori Robert Budina i mbështjell personazhet në një atmosferë të zymtë, me nuanca blu dhe gri dhe kënde të shtrembëruara, duke theksuar kalbëzimin e thellë që fshihet nën sipërfaqen e jetës së të pasurve dhe të fuqishmëve.

“The Match”

Nëse jetoni jashtë Azisë Lindore, ka gjasa që nuk keni dëgjuar për lojën Go. E shpikur në Kinë dhe popullarizuar në Japoni e Kore, kjo lojë strategjike e ngjashme me shahun përfshin dy lojtarë që përdorin gurë të zinj dhe të bardhë për të fituar sa më shumë territor në një tabelë. Nuk është veçanërisht emocionuese për t’u parë dhe, do të mendohej, edhe më e vështirë për t’u dramatizuar në ekran. Megjithatë, në filmin korean “The Match”, regjisori im Hyung-joo arrin të krijojë një dramë rrëqethëse të vendosur në botën e Go-së profesionale. Filmi bazohet në marrëdhënien e vërtetë mes Cho Hun-hyun, një prej kampionëve të Koresë së Jugut në këtë lojë, dhe nxënësit të tij, Lee Chang-ho, i cili më pas u bë rivali i tij kryesor.

“The Match” hapet në vitet 1980 me Cho (Lee Byung-hun, i njohur nga “Squid Game”) në kulmin e karrierës, sapo ka fituar një kampionat ndërkombëtar. Më pas zbulon Lee-në 11-vjeçar në një lojë amatore dhe, i impresionuar nga talenti i tij i papërpunuar, e merr si nxënës. Lee shpërngulet te Cho dhe nis një trajnim rigoroz. Ajo që pason është një lloj trilleri psikologjik, ku dy gjeni të lojës – të ndarë nga mosha, përvoja dhe stili, por jo nga talenti – përpiqen të balancojnë marrëdhënien intensive mësues-nxënës dhe rivalitetin e pamëshirshëm. Teksa Lee ngjitet dhe Cho bie, të dy mundohem nga dyshimet për atë që i detyrohen vetes dhe njëri-tjetrit. E filmuar me kujdes estetik dhe me interpretim të shkëlqyer, “The Match” sjell një ngarkesë emocionale të fuqishme, ndërsa të mban të mbërthyer deri në fund me kthesa e të papritura.

“Pamfir”

Në një qytet të vogël në kufirin mes Ukrainës dhe Rumanisë, ekzistojnë dy “fe” lokale: krishterimi dhe kontrabanda. Siç thotë protagonisti Leonid (Oleksandr Yatsentiuk), një ish-kontrabandist legjendar e tani i reformuar: “Njerëzit e vetëm në këtë qytet që nuk merren me kontrabandë janë pleqtë dhe të sëmurët.” Kur fillon “Pamfir”, me regji të Dmytro Sukholytkyy-Sobchuk, Leonidi sapo është kthyer nga jashtë, ku tani punon ndershmërisht, për të vizituar gruan dhe djalin dhe për të marrë pjesë në karnavalin vjetor të Malankës. Familja e tij ishte dikur e gjitha në kontrabandë, deri sa një aksident e detyroi atë ta linte këtë punë dhe gruan të kthehej në një besimtare të devotshme e të frikësuar. Familja e dëshiron me ngulm që ai të qëndrojë, dhe djali i tij bën një gjest shumë të papërgjegjshëm për ta mbajtur, duke shkaktuar një zinxhir ngjarjesh që e detyrojnë Leonidin të rikthehet në tregtinë e rrezikshme që kishte lënë pas – dhe në grackat e mafieve të reja të qytetit. “Pamfir” është një film i egër, i shtyrë përpara nga interpretimi magnetik dhe imponues i Yatsentiuk. Gjaku, flakët, balta dhe kostumet demonike të festivalit Malanka përzihen në paletën e filmit, duke sjellë një atmosferë të mbushur me magji të errët dhe realitete edhe më të zeza./The New York Times

“Nuk do të ketë shtet palestinez!”- Netanyahu kundërshton ashpër njohjen nga Britania, Australia dhe Kanadaja

Kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu, reagoi me tone të ashpra ndaj vendimit të Britanisë, Kanadasë dhe Australisë për të njohur shtetin palestinez, duke e cilësuar këtë hap si një “shpërblim të madh për terrorizmin”.

Deklarata e tij u bë sot dhe përbën qëndrimin e parë zyrtar pas nismës së tre vendeve.

“Kam një mesazh të qartë për liderët që njohin shtetin palestinez pas masakrës së tmerrshme të 7 tetorit: po i jepni një shpërblim të madh terrorizmit. Dhe kam edhe një mesazh tjetër për ju: kjo nuk do të ndodhë. Nuk do të themelohet shtet palestinez në perëndim të lumit Jordan.”, theksoi Netanyahu në deklaratën e tij.

Sipas kryeministrit izraelit, përgjigjja zyrtare e qeverisë do të jepet pas kthimit të tij nga Shtetet e Bashkuara të Amerikës, ku pritet të takohet me presidentin amerikan Donald Trump.

Ai gjithashtu theksoi se politika e Izraelit për zgjerimin e vendbanimeve hebraike në Bregun Perëndimor do të vazhdojë pa asnjë ndryshim.

“Nuk do të themelohet shtet palestinez. Përgjigjja ndaj përpjekjes së fundit për të imponuar një shtet terrori në zemër të tokës sonë do të jepet pas kthimit tim nga SHBA. Kam një mesazh të qartë për liderët që njohin shtetin palestinez pas masakrës së tmerrshme të 7 tetorit: po i jepni një shpërblim të madh terrorizmit. Dhe kam edhe një mesazh tjetër për ju: kjo nuk do të ndodhë. Nuk do të themelohet shtet palestinez në perëndim të lumit Jordan.

Prej vitesh kam penguar krijimin e këtij shteti terrori, pavarësisht presioneve të mëdha nga brenda dhe jashtë. E kemi bërë këtë me vendosmëri dhe mençuri politike. Për më tepër, kemi dyfishuar vendbanimet hebraike në Jude dhe Samari dhe do të vazhdojmë në këtë drejtim. Përgjigjja ndaj përpjekjes së fundit për të imponuar një shtet terrori në zemër të tokës sonë do të jepet pas kthimit tim nga SHBA. Prisni”, deklaroi ai.

Berisha denoncon skandalin energjetik: Rama-Balluku mbushin xhepat, qytetarët vuajnë

Kreu i PD, Sali Berisha, në një postim në rrjetin social Facebook, ka ngritur akuza të forta ndaj qeverisë Rama, duke e akuzuar për abuzime të rënda në sektorin energjetik.

Sipas Berishës, “Rama-Balluku zbrazën digat e Shqipërisë dhe ia shesin energjinë me çmim të ulët operatorëve të tyre, të cilët e rishesin te kompanitë e huaja. Në këtë mënyrë, Rama-Balluku mbushin xhepat, ndërsa shqiptarët paguajnë trefishin në pikun e konsumit!”

Postimi:

Rama-Balluku zbrazën digat e Shqipërisë dhe ia shesin energjinë me çmim të ulët operatorëve të tyre, të cilët e rishesin te kompanitë e huaja. Në këtë mënyrë, Rama-Balluku mbushin xhepat, ndërsa shqiptarët paguajnë trefishin në pikun e konsumit!

“Mos më vono se jam në hasmëri…”, Policia e Elbasanit ndalon Valter Bamin

“I forti i Niklës”, Valter Bami ka thyer masën e arrestit shtëpiak, teksa është kapur nga policia në një makinë ku ishte pasagjer.

Punonjësi i qarkullimit rrugor gjatë rutinës së punës ka ndaluar një mjet tip ‘Audi’ i drejtuar nga një shtetase dhe pasagjer ishte Valter Bami.

Bami i ka kërkuar të mos e vononte me kontrollin pasi ishte në hasmëri.

Por pas identifikimit të plotë nga punonjësi i policisë rrugore të Elbasanit, ai e ka shoqëruar për në drejtorinë vendore të policisë Valter Bami.

Valter Bami, i cili është vëllai i Durim Bamit, akuzohet si i përfshirë në atentatin në Larushk të Krujës ku mbeti i vrarë 29-vjeçari Ramazan Sino, kunati i Gentian Bejtjas që dyshohet se ishte shënjestra.

Washington Post, tallje në nivel ekstrem me Edi Ramen: A do i kërkojë NATO-s aktivizimin e Nenit 5 nëse i vrasin Diellën?

Presidenti amerikan Donald Trump u bë i njohur për krijimin e një agjencie në Shtëpinë e Bardhë që përdorte teknologjinë për të thjeshtuar qeverisjen.

Por Kryeministri shqiptar Edi Rama e ka çuar më tej këtë ide, duke emëruar një robot me inteligjencë artificiale si anëtare të kabinetit të tij qeveritar.

Rama njoftoi këtë muaj se “Diella” do t’i bashkohet qeverisë si ministre. Diella tashmë shfaqet për të përshëndetur vizitorët në faqen zyrtare të qeverisë, e-Albania. Detyra e saj e re, mbikëqyrja e prokurimeve publike.

Ajo nuk ka pse të jetë plotësisht e pakorruptueshme për të tejkaluar sistemin aktual. Vitin e kaluar, Shqipëria mori 42 nga 100 pikë në Indeksin e Perceptimit të Korrupsionit të Transparency International, i cili mat përhapjen e ryshfetit, nepotizmit dhe formave të tjera të korrupsionit. (Danimarka ishte në krye me 90 pikë; Shtetet e Bashkuara renditeshin me 65). Rama beson se inteligjenca artificiale mund të ndihmojë në ndarjen më të drejtë të tenderëve publikë.

Rama, një populist 1.80 metra i gjatë, është në pushtet që nga viti 2013. Ai ka shtyrë vendin drejt anëtarësimit në Bashkimin Evropian, ndërsa është përballur me shqetësime për korrupsion dhe rrëshqitje demokratike.

Natyrisht, emërimi i Diellës si “ministre” është një marifet. Kushtetuta shqiptare kërkon që anëtarët e kabinetit të jenë njerëz, çfarëdo roli që të ketë inteligjenca artificiale në shpërndarjen e burimeve shtetërore, njerëzit do të jenë ata që do të përcaktojnë buxhetin dhe prioritetet qeveritare.

Qeveria shqiptare ka pasur vështirësi me teknologjinë në të kaluarën. Në vitin 2022, shërbimet qeveritare u paralizuan për javë të tëra nga një sulm masiv kibernetik nga Irani, të cilin Rama e krahasoi me një fushatë bombardimesh. Po nëse një sulm kibernetik “vret” një ministre të qeverisë, a do të shtyjë kjo Ramën të thërrasë nenin e mbrojtjes kolektive të NATO-s? (NENI 5 i Traktatit të Atlantikut të Veriut).

Megjithatë, përdorimi i teknologjisë së re për të adresuar korrupsionin, qoftë edhe në mënyrë simbolike, është një shtysë pozitive. Në vend që të presin për ardhjen e një “inteligjence të përgjithshme artificiale” mbinjerëzore, qeveritë anembanë botës mund të shohin se si të përmirësojnë qeverisjen duke përdorur AI-në që ekziston sot.

Në Shtetet e Bashkuara, qeveria ka mbetur prapa sektorit privat përsa i përket adoptimit të AI. Sipas Konferencës Kombëtare të Legjislaturave Shtetërore, rreth 150 projektligje mbi inteligjencën artificiale u morën në shqyrtim në parlamentet shtetërore vitin e kaluar.

Por ritmi nuk është i mjaftueshëm. Siç ka raportuar “The Washington Post”, Kina po ecën shumë më shpejt se çdo vend tjetër perëndimor në përhapjen e AI-së në spitale, fabrika dhe zyra qeveritare.

Jemi ende në ditët e para të epokës së inteligjencës artificiale. Por në një botë burokratike dhe të kujdesshme si ajo e administratës shtetërore, Shqipëria meriton vlerësim për guximin që po tregon me këtë hap të ri./The Washington Post

Gjendet i pajetë 25-vjeçari në Korçë, vuante nga depresioni

Një ngjarje e rëndë ka ndodhur në fshatin Polenë të Korçës, ku një 25-vjeçar është gjetur i pajetë nga banorët.

Sipas informacionit të policisë, viktima, identifikuar si E.K., dyshohet se ka i ka dhënë fund jetës në kushtet e depresionit nga i cili vuante. Trupi i të riut është gjetur rreth orës 12:20, ndërkohë që nuk janë konstatuar shenja dhune pas një kontrolli të kryer mbi trupin e tij.

“Rreth orës 12:20, në fshatin Polenë, është gjetur nga banorët e zonës, dyshohet i vetëvarur shtetasi E. K., 25 vjeç, i cili dyshohet se vuante nga depresioni”, bëri me dije policia vendore, teksa hetimet mbeten ende aktive. Nga këqyrja e trupit nuk janë konstatuar shenja dhune. Grupi hetimor, nën drejtimin e Prokurorisë, po punon për zbardhjen e rrethanave të rastit.

Britania e Madhe, Kanadaja dhe Australia njohin zyrtarisht Palestinën

Britania e Madhe, Kanadaja dhe Australia kanë njohur zyrtarisht sot, 21 shtator, shtetin e Palestinës.

Kryeministri i Mbretërisë së Bashkuar, Sir Keir Starmer, njoftoi se Britania e Madhe ka njohur zyrtarisht Palestinën si shtet sovran.

“Sot, për të rilindur shpresën për paqe për palestinezët dhe izraelitët, dhe për një zgjidhje me dy shtete, Mbretëria e Bashkuar njeh formalish Shtetin e Palestinës”, shkroi Starmer në “X”.

Ndërsa zyra e Kryeministrit Mark Carney, në një deklaratë të publikuar tha se “për shumë dekada, angazhimi i Kanadasë për një zgjidhje me dy shtete është bazuar në pritshmërinë se kjo do të arrihej përmes një marrëveshjeje të negociuar“.

Edhe Australia i është bashkuar kësaj iniciative historike.

Kryeministri Anthony Albanese njoftoi vendimin e njohjes së shtetit sovran të Palestinës, i cili hyn në fuqi që sot, duke vepruar në koordinim Mbretërinë e Bashkuar dhe Kanadanë.

Ky hap nga tre vendet e G7-ës synon të krijojë një moment të ri për zgjidhjen me dy shtete në Lindjen e Mesme, duke përfshirë një armëpushim në Gaza dhe lirimin e pengjeve nga sulmet terroriste të 7 tetorit 2023, të organizuara nga Hamasi.

Po ashtu do të ngjallë reagime të forta nga Izraeli, ndërsa SHBA-të kanë paralajmëruar për pasoja të mundshme për vendet që njohin Palestinën.

Në të njëjtën kohë, kjo lëvizje mund të fuqizojë përpjekjet ndërkombëtare për lirimin e pengjeve dhe për një armëpushim të qëndrueshëm në Gaza.

Sa vende pritet t’i thonë “Po” zyrtarisht Palestinës?

Portugalia ka deklaruar zyrtarisht se po shqyrton mundësinë për të njohur zyrtarisht shtetin Palestinez.

Presidenti francez Emmanuel Macron po ashtu ka deklaruar se Franca do ta njohë Shtetin e Palestinës në Asamblenë e Përgjithshme të OKB-së, që do mbahet nesër, 22 shtator.

Spanja, Irlanda dhe Norvegjia morën këtë hap vitin e kaluar, duke synuar të ushtrojnë presion diplomatik për të siguruar armëpushim në Gaza.

Aktualisht, Shtetin e Palestinës e njohin 147 nga 193 vendet anëtare të Kombeve të Bashkuara dhe në OKB ka statusin e “vëzhguesit të përhershëm”, që i jep të drejtë pjesëmarrjeje pa të drejtë vote.

Me premtimin e Francës për njohje dhe faktin që Mbretëria e Bashkuar e bëri këtë hap, shteti Palestinez ka mbështetjen e anëtarëve më të fuqishëm të përhershëm të Këshillit të Sigurimit të OKB-së.

Në këtë mënyrë, Shtetet e Bashkuara, aleati më i fuqishëm i Izraelit, do të mbeten në një pakicë të vetme.

Në këtë kontekst, njohja ndërkombëtare e Shtetit të Palestinës ka një rëndësi të madhe politike dhe diplomatike.

Njohja zyrtare nga vende të shumta rrit legjitimitetin e Palestinës në arenën ndërkombëtare dhe i jep mundësinë të kërkojë të drejtat e saj në organizata dhe forume ndërkombëtare, si OKB-ja. Kjo njohje mund të ushtrojë presion mbi Izraelin për të pranuar zgjidhje politike, për të përfunduar okupimin dhe për të garantuar një armëpushim të qëndrueshëm në Gaza.