Daniel Serwer ekspert i marrëdhënieve me SHBA, në një intervistë për mediat, për të folur rreth draft-statusit të propozuar nga kryeministri Rama për Asociacionin e komunave serbe dhe mënyrën se si ka ndikuar ai.
Profesori Serwer tha se propozimi i këtij draft-statusi nga ana e kryeministrit shqiptar nuk ishte i drejtë, madje ai tha se ish-kryeministri Berisha kishte të drejtë kur thoshte se ky ishte një veprim i gabuar
“Ky është një komplikacion që nuk ishte i nevojshëm, i bën gjërat edhe më të vështira për Albin Kurtin. Mendoj se ish-presidenti Berisha ka të drejtë. Kjo është një ndërhyrje e panevojshme, e cila cenon prestigjin e Kurtit dhe nuk e zgjidh problemin.
Tashmë është e nevojshme që Kosova të vijë me një propozim, mesa e kam kuptuar, kryeministri Kurti e ka cilësuar të pamundur modelin e propozuar në Kroaci.
Ai duhet të vijë dhe të dalë me një propozim i cili duhet të jetë në përputhje me kushtetutën e Kosovës, megjithatë mendoj se është e nevojshme që të vijë diçka nga Prishtina, jo nga Beogradi apo nga Edi Rama”,-tha Daniel Serwer.
Seksi me partnerin nuk shkoi edhe aq mirë? Ja çfarë duhet të bëniNë jetën reale, një partner i ri, qoftë edhe një partner që të pëlqen shumë, mund të jetë i vështirë, i pakëndshëm ose ndryshe, për të mos përmendur faktin që është dhe jo i mirë në shtrat. Por kjo nuk do të thotë domosdoshmërisht se nuk mund të bëhet shumë më i mirë.
Për t’ju ndihmuar të kuptoni nëse përvoja juaj e pakënaqshme ishte thjesht një pengesë në rrugën drejt një lidhjeje shumë më të këndshme, ne kemi disa këshilla nga Chamin Ajjan, një terapiste e sjelljes njohëse me bazë në Bruklin dhe terapiste e certifikuar seksi, se çfarë të bëni nëse seksi me një partner të ri lë shumë për të dëshiruar.
Shkëputuni nga mendimet e tepërta
Problemi është se vendosja e pritshmërive tuaja shumë të larta mund t’ju sjellë një dështim të mundshëm, thotë Ajjan. Nëse marrëdhënia juaj e parë ishte jo e mirë, ajo rekomandon të pyesni veten: a e përjetova atë moment apo isha fokusuar në përvojën që kam krijuar në mendjen time?
Përqendrohuni në shqisat tuaja duke i kushtuar vëmendje asaj që po dëgjoni, nuhatni, shijoni dhe ndjeni. Kjo qasje e ndërgjegjshme ndaj seksit mund të rrisë kënaqësinë tuaj duke e bërë atë një përvojë të mrekullueshme shqisore ku jeni më në sinkron me partnerin.
Bëhuni më të qartë se çfarë doni të dy në shtrat.
Seksi i keq shpesh është vetëm një rast dështimi në komunikimin, thotë Ajjan. Komunikimi me një partner seksual mund të jetë verbal ose joverbal. Në vend që t’i tregoni se çfarë nuk ju pëlqeu, provo të ndash me të atë gjë që të pëlqen.
Mos harroni se seksi supozohet të jetë argëtues
Të bësh seks duhet të jetë qejf dhe jo një hall i shtuar. Ne priremi të shqetësohemi nëse po e kënaqim partnerin, fiksohemi me mënyrën si dukemi, etj. Sigurisht, mund të jetë e sikletshme nëse seksi ishte i keq herën e parë, por mbani mend se partneri juaj ose ju mund të ketë qenë nervoz, ose ndoshta i shqetësuar për atë që po mendonit apo ndjenit.
I dërguari i posaçëm i Shteteve të Bashkuara të Amerikës për Ballkanin Perëndimor, Gabriel Escobar e ka komentuar deklaratën e ambasadorit amerikan në Beograd, Christopher Hill, i cili kishte thënë se ka disa probleme shumë thelbësore me kryeministrin Albin Kurti, e për të cilin nuk e di nëse mund ta konsiderojë si partner.
Escobar, në një intervistë për Institutin për Politikë dhe Ekonomi të Evropës Juglindore, mes tjerash ka thënë se Kurti është një partner i SHBA-së, ani se nganjëherë është i vështirë.
“Më duhet ta bëj të qartë këtë – zoti Kurti është partneri ynë. Ai ndonjëherë është një partner i vështirë, por ai është një partner. Kosova është partneri ynë. Serbia është partneri ynë. Pra, në të ardhmen duam t’i shfrytëzojmë marrëdhëniet e mira që kemi me Kosovën dhe përmirësimin e marrëdhënieve që kemi me Serbinë për të gjetur një mënyrë, për të gjetur një mënyrë reciprokisht të pranueshme dhe reciprokisht të dobishme në mënyrë që të dyja të jenë pjesë e Bashkimit Evropian. së bashku. Dhe jo vetëm kaq, por që të dyja të ndihmojnë në hapjen e derës së integrimit për pjesën tjetër të rajonit. Pra, ne duam të përdorim marrëdhënien tonë të mirë për të ndihmuar në ndërmjetësimin në të ardhmen”, ka deklaruar Escobar.
Rrëfimi në Netflix i Arnold Schwarzenegger: Të rritesh me baba nazistNë dokumentarin e ardhshëm të Netflix të titulluar ‘Arnold’ aktori i ‘Terminator’ Arnold Schwarzenegger ka folur për abuzimet që ka pësuar nga prindërit e tij gjatë edukimit të tij.
Detajet e zbuluara nga 75 vjeçari, nuk janë bërë të ditura për fansat më herët. Ai ka treguar episode të fëmijërisë së tij me babanë e tij ushtarak Gustav, një zyrtar të partisë naziste.
Në episodin e parë të projektit, ikona e Hollivudit foli se si ishte në të vërtetë për të dhe vëllain e tij të ndjerë të rriteshin si djali i ushtarit të dekoruar nazist, i cili u kthye në Austri nga lufta si një burrë i moshuar dhe vazhdoi të kryente abuzime në familjen e tij.
Arnold, djali i dytë i Aurelia dhe Gustav Schwarzenegger, një vit pas vëllait të tij Meinhard. Ata jetonin në fshatin idilik të Styrianit Thal, as dhjetë kilometra larg Grazit.
“Edukimi ynë ishte shumë i vështirë. Në shtëpi kishte shumë brutalitet”, ka pranuar aktori duke kujtuar rrahjet që ka marrë nga prindërit.
Por, siç tha ai, nuk mund ta thyenin vullnetin e tij.
Sipas rrëfimit të tij, nëna e tij Aurelia ishte një fanatike e madhe e pastërtisë, ndërsa babai i tij Gustav, pasi u plagos para Leningradit rus, u kthye nga lufta i sëmurë (i sëmurë nga malaria) dhe me shumë gjasa ishte përhumbur për vdekje nga skenat në fushën e betejës.
Ndoshta ka vuajtur nga stresi post-traumatik dhe depresioni, është kthyer nga lufta si i thyer”, dyshon ylli i “Terminator”.
Ky mund të jetë shkaku i sjelljes së tij ndaj fëmijëve, të cilët i rrihte me shuplaka por dhe me rrip.
Plaku Schwartzenegger ishte komandanti i Partisë Nacional Socialiste të Hitlerit dhe sipas tregimeve të Arnold-it ai ishte plotësisht “skizofren”.
“Si fëmijë nuk e dinit nëse një ‘baba i mirë’ ose një ‘baba i dehur’ do të vinte në shtëpi. Në tre të mëngjesit ai do të bërtiste dhe ne do të zgjoheshim me zemrat tona që rrihnin fort sepse e dinim se çfarë do të thoshte kjo. Gjithmonë ishte kjo dhunë e çuditshme“, kujtoi me vështirësi ylli i Hollivudit.
Pas luftës babai i tij u bë shef i policisë së qarkut, ndaj ishte “tiran” si në punë ashtu edhe në shtëpi. Ai mendoi se duhej ta mbante shtëpinë të disiplinuar. Ndërkohë nëna pastronte shtëpinë si manjake dhe kujdesej që “gjithçka të ishte perfekte”. Ajo thoshte: “Çfarëdo që të bësh, Arnold, bëhu i dobishëm”, thotë Schwarzenegger.
Dhe abuzimi i të atit e bëri rebel, ndaj ëndërronte të ikte nga shtëpia, nga vendi, ëndërronte famë botërore.
Dhe kur ishte vetëm 21 vjeç, emigroi nga Austria në SHBA, ku pjesa tjetër, thotë, është histori. Babai i tij “nazist” vdiq pa përjetuar atë që dihet sot” , i një djali të famshëm që ishte edhe guvernator i Kalifornisë.
Një kompani franceze bioteknike prezantoi të dhëna inkurajuese këtë javë nga provat e hershme të një vaksine që synon të ndalojë përsëritjen e tumoreve te pacientët me kancer.
Transgene, një kompani me bazë në qytetin lindor francez të Strasburgut, thotë se rezultatet nga një provë klinike e fazës I të vaksinës së saj të kancerit sugjerojnë se mund të prodhojë një përgjigje imune që ndihmon në ndalimin e rritjes së tumoreve të reja.
Gjetjet janë “një bazë solide” për testimin e vaksinës në më shumë pacientë, tha kompania në takimin vjetor të Shoqatës Amerikane të Onkologjisë Klinike (ASCO) në Çikago.
Vaksina, e quajtur TG4050 për momentin, është menduar për njerëzit që tashmë janë trajtuar për kancer dhe janë në rrezik të rikthimit.
Vaksina e bërë me porosi
“Është një vaksinë e personalizuar – kjo do të thotë se është krijuar për të trajtuar mutacionet specifike të secilit pacient”, tha kryetari dhe shefi ekzekutiv i Transgene Alessandro Riva për RFI.
Kompania rendit gjenetikisht indet tumorale të hequra nga pacienti, më pas përdor inteligjencën artificiale për të identifikuar 30 mutacionet që kanë më shumë gjasa të ndodhin, nga mijëra të mundshme.
Ky informacion përdoret më pas për të krijuar një vaksinë të përshtatur për kancerin e vetë pacientit. Ai dërgon sinjale në sistemin e tyre imunitar për të inkurajuar një lloj të caktuar të qelizave të bardha të gjakut, të njohura si qelizat T , për të njohur dhe shkatërruar qelizat e tumorit.
“Çdo tumor është një sëmundje e ndryshme,” tha Riva.
Provat klinike
Vaksina aktualisht është duke u testuar në një provë që përfshin 32 pacientë me kancer të kokës dhe qafës.
Gjysma e tyre e kanë marrë vaksinën dhe gjysma tjetër jo. Nga 16 pacientët e vaksinuar, të gjithë mbetën pa sëmundje pas një kohe mesatare të ndjekjes prej rreth dhjetë muajsh, tha Transgene, krahasuar me dy në grupin e kontrollit që panë që kanceri i tyre të përsëritej.
“Mbi pesë vjet, ka një shans 20 deri në 30 për qind të përsëritjes. Nëse mund ta shmangim këtë rrezik, është e qartë se po flasim për një ndikim të rëndësishëm te pacientët,” tha Riva për RFI.
Është ende herët për të thënë nëse vaksina është vërtet efektive.
Transgene dhe partneri i saj NEC Corporation, kompania japoneze e IT që zhvilloi sistemin e saj të analizës së AI, shpresojnë të kalojnë në një provë të fazës II me më shumë pacientë më vonë këtë vit, si dhe të fillojnë një provë të re për njerëzit me kancer ovarian.
Përparimet mjekësore
Christophe Le Tourneau, një onkolog në Institut Curie në Paris – i cili është i përfshirë në studimin Transgene dhe të tjerë – i tha agjencisë franceze të lajmeve AFP se kishte pasur “progres të rëndësishëm teknologjik” në vaksinat terapeutike të kancerit.
Studiues të tjerë po punojnë gjithashtu për vaksinat që synojnë kancerin e mushkërive, llojet e tumorit të trurit dhe virusin HPV të lidhur me kancere të shumta.
India zhvillon një vaksinë indigjene kundër kancerit të qafës së mitrës për të shpëtuar miliona jetë
Si vendet perëndimore mund të ndalojnë Afrikën të prodhojë vaksina të së ardhmes
Disa përparime të reja u prezantuan në konferencën ASCO këtë javë, duke përfshirë një pilulë ditore nga AstraZeneca që premton të reduktojë në mënyrë dramatike vdekjet nga kanceri i mushkërive .
Një tjetër trajtim i zhvilluar nga kompania farmaceutike franceze Servier synon të bllokojë përparimin e kancereve të trurit , të cilat janë veçanërisht të vështira për t’u trajtuar.
“Doni t’ju tregoj p*nisin”/ Skandal në Himarë, pronari i hostelit shokon turistët gjerman( VIDEO)Një tjetër skandal ka ndodhur në zonën e Himarës, përsa i përket turizmit në Shqipëri. Disa turistë të huaj denoncojnë sjelljen e pahijshme e tepër skandaloze të një pronari hosteli në Himarë. Ky i fundit ka ofenduar me fjalë banale dhe ka arritur edhe të godasë makinën e tyre pasi është shfaqur në gjendje të dehur. Turistër kanë arritur të filmojnë edhe momentin kur janë sulmuar nga pronari.
“Ne e rezervuam këtë hostel (Hostel Himarë Relax në Shqipëri) nëpërmjet Booking dhe kur mbërritëm pronari ishte plotësisht i dehur dhe po na shante. Atij iu deshën gjashtë herë për të pyetur se si quheshim dhe nuk arriti të na jepte dhomën tonë. Ne gjithashtu kërkuam parkimin privat dhe më pas ai sapo e hapi dhe u largua dhe nuk kishte pothuajse asnjë hapësirë, kështu që u kthyem dhe pyetëm nëse është në rregull. Ai ende nuk arriti të gjente dhomën tonë dhe ne thjesht i kërkuam, ju lutemi a mund të na jepni dhomën tonë dhe ai u çmend shumë, kështu që ne thamë se do të largohemi sepse atmosfera ishte shume e keqe dhe unë u frikësova prej tij. Ai na ndoqi në parking dhe na tha se unë do t’ju tregoj penisin tim dhe thjesht na tha të shkonim në dreq, ku*va të ndyra dhe më pas ai po godiste me grusht makinën time dhe gjithçka. Pronari i tij është një rrezik për çdo udhëtar. Ishim vërtet të frikësuara. Unë kam një video ku ai na fyen dhe ishte i dehur. Dua t’jua dërgoj si provë. Ju lutem mund të postoni diçka në lidhje me të në mënyrë që të tjerët të paralajmërohen sepse kam frikë se diçka i ndodh dikujt. I thashë që punoj për Booking sepse shpresoja që ai të ndalonte, por nuk e bëri. Ne shkuam në polici dhe bëmë një deklaratë kundër tij,”- rrëfejnë turistet.
Për më tepër ndiqni videon:
Robert Berisha bën deklaratën e fortë për Norën dhe i habit të gjithë
Robert Berisha dhe Nora Istrefi i dhanë fund martesës së tyre 4 vite më parë, një ndarje goxha e bujshme në showbizin shqiptar. Pas ndarjes shumica e çifteve nuk mbesin miq, por ndryshe ka ndodhur me Robertin dhe Norën.
Roberti i ka habitur të gjithë duke u shprehur se Norën e ka shoqe dhe do e ketë gjithmonë.
Robert Berisha: Po e kam shoqe dhe gjithmonë do e kem shoqe.
Sara Hoxha do jetë pjesë e filmit të Luizit dhe Oltës?Partnerja e Ledri Vulës, Sara Hoxha duket se po kthehet në një nga vajzat e ekranit shqiptar.
Tashmë njerëzit do ta shohin edhe jashtë rolit të blogeres në Instagram, apo balerinës.
“Kryefjala” raporton se Sara Hoxha do të jetë pjesë e filmit ku protagonistë janë Luiz Ejlli dhe Olta Gixhari. Zërat për pjesmarrjen e saj kanë qenë të shumta e duket se të vërteta. Sara pritet të ketë rol në filmin që do publikohet shumë shpejt në kinematë shqiptare.
Kujtojmë se Sara është kthyer në një figurë të njohur në ekranin shqiptar, pasi pak muaj më parë doli fituese në “Dancing with the stars”.
Epo siç shihet jo vetëm Ledri paska talent në familje!
Në Mal të Zi po mbahen zgjedhjet e jashtëzakonshme parlamentare. Qendrat e votimit janë hapur në orës 7.00 të mëngjesit të 11 qershorit dhe do të mbyllen në orën 20.00. Sipas të dhënave zyrtare të institucioneve të Malit të Zi të drejtë vote në këto zgjedhje kanë 542.468 qytetarë.
Në garë marrin pjesë 15 lista zgjedhore të koalicioneve dhe partive, të konfirmuara nga Komisioni Shtetëror i Zgjedhjeve në Mal të Zi. Partitë dhe koalicionet që po marrin pjesë në këto zgjedhje kanë premtuar jetë më të mirë, paga dhe pensione më të larta, blerje të favorshme të banesave dhe rritje të përfitimeve sociale. Premtime të tilla kanë dominuar të gjithë fushatën elektorale.
Pse janë të rëndësishme këto zgjedhje?
Këto zgjedhje të jashtëzakonshme parlamentare mund t’i japin fund një krize politike gati tri vjeçare në Mal të Zi ku dy qeveri u rrëzuan përmes mocioneve të mosbesimit. Rezultati i zgjedhjeve mund të prodhojë një qeveri funksionale të cilën Mali i Zi nuk e ka thuajse që nga prilli i vitit 2020, kur Partia Demokratike e Socialistëve, asokohe e udhëhequr nga Millo Gjukanoviç, humbi në zgjedhje. Media të ndryshme ndërkombëtare dhe analistët politikë ditëve të fundit thanë se këto zgjedhje do të jenë vendimtare edhe për të ardhmen e Malit të Zi pasi votuesit do të kenë mundësinë të vendosin për të përkrahur partitë dhe koalicionet, disa përkrahëse të Perëndimit, të tjerat përkrahëse të Serbisë si dhe të tilla mbështetëse të Rusisë.
Rezultati i këtyre zgjedhjeve do të tregojë nëse Mali i Zi, si një vend i vogël i vogël i Ballkanit Perëndimor, anëtarë i NATO-s, do të ofrohet më shumë me Bashkimin Evropian dhe të avancojë në proceset integruese. Këto janë zgjedhjet e para parlamentare në 30 vitet e fundit në të cilat nuk merr pjesë ish-presidenti i Malit të Zi, Millo Gjukanoviç, i cili humbi në zgjedhjet presidenciale që u mbajtën në muajin prill të këtij viti. Paraprakisht, më 16 mars, tre ditë para se të zhvillohej raundi i parë të zgjedhjeve presidenciale, Gjukanoviç shpërndau Parlamentin dhe caktoi zgjedhje të parakohshme parlamentare, duke përmendur trazirat e vazhdueshme brenda qeverisë dhe mungesën e përparimit drejt anëtarësimit në Bashkimin Evropian.
Zgjedhjet e 11 qershorit, janë zgjedhjet e 12-ta parlamentare që nga futja e sistemit shumëpartiak dhe të gjashtat që nga pavarësimi i Malit të Zi në vitin 2006. Mali i Zi është anëtar i NATO-s që nga viti 2017 dhe kandidat për anëtarësim në BE që nga fundi i vitit 2012. Mali i Zi hapi të 33 kapitujt e negociatave, i fundit në qershor 2020 dhe mbylli tre.
Çfarë kanë premtuar partitë politike?
Lideri i Lëvizjes Evropa Tani, Milojko Spajiq, gjatë fushatës zgjedhore ka qenë shumë aktiv në dhënien e premtimeve sa i takon rritjes së pagës mesatare të cilën ai premtoi se do ta bëjë 1000 euro. Ndërsa për pagën minimale tha se do të jetë 700 euro. E po ashtu premtoi rritje të pensionit minimal në 450 euro.
Siç shpjegoi ai, parakusht për zbatimin e kësaj është konsolidimi fiskal njëvjeçar dhe reduktimi i shpenzimeve joproduktive deri në 200 milionë euro. Filipoviq vlerëson se koalicionet e tjera, si Partia Demokratike e Socialistëve (DPS) dhe Fronti Demokratik (DF), premtimet e tyre për paga dhe pensione më të larta i bazuan në shpalljen e reformës tatimore dhe investimeve. Pankarta elektorale në Mal të Zi – Rritja e pensioneve dhe e pagave është premtuar nga të gjitha partitë gjatë fushatës zgjedhore në Mal të Zi, por nuk është saktësuar nëse një gjë e tillë parashihet në një të ardhme afatshkurtër apo afatgjatë.
Koalicioni i udhëhequr nga DPS-ja, në krye me Danijel Zhivkoviqin, premtoi rritje të pagës bruto për 50 për qind dhe pension minimal prej 350 eurosh. Për rritjen e pagave ka folur edhe Millan Knezheviq, i cili udhëheq dy parti nga Fronti Demokratik pro-serb i përçarë së fundmi në zgjedhje. Edhe Lëvizja për Ndryshim, e cila deri vonë ishte pjesë e FD-së, premtoi se paga mesatare, nëse do të ishte pjesë e Qeverisë, do të ishte më shumë se 1000 euro dhe pensioni mesatar do të ishte 700 euro.
Shumëkush pret që zgjedhjet e 11 qershorit t’i japin fund një periudhe bllokimi politik në të cilën dy qeveritë, të cilat erdhën në pushtet pas protestave të vitit 2020 të mbështetura nga Kisha Ortodokse Serbe, u rrëzuan pas votimit të mosbesimit. Në vitin 2017, Mali i Zi iu bashkua NATO-s, një vit pas një përpjekjeje të dështuar për grusht shteti për të cilin qeveria e atëhershme fajësoi agjentët rusë dhe nacionalistët serbë. Moska i hodhi poshtë pretendimet e tilla si absurde dhe qeveria serbe mohoi përfshirjen.
Pas pushtimit rus të Ukrainës vitin e kaluar, Mali i Zi – ndryshe nga Serbia – iu bashkua sanksioneve të BE-së kundër Moskës, dërgoi ndihma në Ukrainë dhe dëboi një numër diplomatësh rusë. Kremlini e ka vendosur Malin e Zi në listën e shteteve jomiqësore.
Shqiptarët pagën më të ulët në rajon, qeveritarët rekord në raport me të ardhurat për frymëNë një garë të ethshme rajonale, Kryeministri i Shqipërisë ka “premtuar” se paga mesatare rajonale në sektorin shtetëror do të shkojë 900 euro brenda dy viteve, duke shpresuar se kjo do të tërheqë edhe privatin.
Por, pjesa më e madhe e vendeve të rajonit e kanë tashmë pagën në këto nivele, si për sektorin shtetëror ashtu dhe atë privat, duke e bërë që në nisje të humbur këtë garë rajonale, teksa i gjithë rajoni, përveç Shqipërisë dhe Kosovës, në vitin 2022 i rriti pagat në vlerë nominale me ritme dyshifore.
Por, jo e gjithë gara me rajonin mund të quhet e humbur. Përkundrazi, në nivelin e pagës së krerëve të shteteve, duket se ata që dalin të fituar janë krerët e shtetit shqiptar.
Në ligjin e fundit, ata e shpërblyen vetveten me pothuajse dyfishim të pagave, duke kryesuar rajonin në vlerë nominale (neto), por duke thelluar edhe diferencën me qytetarët që i kanë mandatuar ata dhe që sot kanë të ardhurat më të ulëta për frymë në rajon, së bashku me Kosovën.
Të dhënat e përpunuara nga “Monitor”, bazuar në të ardhurat bruto të presidentëve, pagën mesatare mujore në ekonomi dhe të ardhurat përkatëse për frymë tregojnë se me rritjen e fundit, paga mujore bruto e presidentit shqiptar të Republikës bëhet 7 herë më e lartë se paga mesatare mujore në vend, duke shënuar rekord në rajon.
Presidenti i dytë pas Shqipërisë, ai i Maqedonisë së Veriut, e ka këtë diferencë 4.8 herë.
Presidenti, në një vit do të shpërblehet rekord në rajon edhe në raport me të ardhurat për frymë të shtetasve shqiptarë, me 5.5 herë më shumë, nga 2.1 herë që është ky tregues në Serbi, që ka sot pagën më të lartë mesatare në rajon, të ardhurat më të larta për frymë, por shpërblimin më të ulët për presidentin.
Fondi Monetar Ndërkombëtar pret që ekonomia shqiptare të rritet me 2.2% në vitin 2023, pak a shumë në mesataren rajonale dhe më poshtë se Mali i Zi dhe Kosova, që pritet të zgjerohen me mbi 3%.
Një zgjerim i tillë nuk pritet ta përshpejtojë procesin e konvergjencës (rritje me ritme më të shpejta për të kapur mesataren e BE-së) as me rajonin, jo më me shtetet e tjera të Europës, duke rrezikuar ta lërë sërish vendin me të ardhurat më të ulëta në rajon, në raport me mesataren e BE-së, që sot janë në 32%, sipas Eurostat, më e ulëta me përjashtim të Kosovës.
Në këtë rrugë që ka zgjedhur, me lëvizje të imponuara, pa asnjë sinjal apo masa për rritje të shpejtë ekonomike, qeveria është sërish e destinuar që hasë pengesa që do t’ia ngadalësojnë hapin, apo mund ta rrëzojnë në gropat që mund të hapen në asfaltin e dobët.
Rritja e pagës, e pashoqëruar me produktivitetin, rrezikon rikthimin e inflacionit të lartë, ndërsa “reforma” nuk bën asgjë për të zgjidhur problemet madhore të ekonomisë, si konkurrueshmëria e ulët rajonale, mungesa e rregullave të lojës, mostërheqja e investimeve me vlerë të shtuar dhe sidomos, rënia natyrale e popullsisë, që e shoqëruar me emigracionin e lartë janë rreziqet më të mëdha në afatin e gjatë.
Ndaj, gara e nisur nga “inati” rajonal për rritjen e pagës është e destinuar të dështojë, pa nisur ende!
Pagat e presidentëve, kryeson Maqedonia e Veriut për bruto dhe Shqipëria për neto
Presidentët e Shqipërisë dhe Maqedonisë së Veriut, pas rritjeve të fundit, kryesojnë në rajon për pagat më të larta.
Për presidentin shqiptar, paga mesatare mujore bruto është rritur në 425 mijë lekë, ose rreth 3800 euro, ndërsa ajo neto llogaritet në 2800 euro.
Një muaj më parë, edhe Maqedonia e Veriut, pas vendimit të Gjykatës Kushtetuese vendosi të rrisë pagat e funksionarëve me 78%. Presidenti maqedonas paguhet tashmë 2400 euro neto në muaj, nga 1500 euro më parë, ndërsa paga bruto është më e lartë se e atij shqiptar, në gati 3700 euro.
Presidenti i Malit të Zi merr 2420 euro neto dhe 3400 bruto. Më pas renditen tre presidentët e Bosnjë-Hercegovinës me rreth 2 mijë euro neto secili (3100 euro bruto).
Më i nënpaguari në rajon është presidenti i Serbisë, që në janar iu rrit paga neto në 1700 euro (rreth 2200 euro bruto).
Të dhënat janë marrë pas kërkimeve të “Monitor” me gazetarët e vendeve përkatëse dhe mediave rajonale, si dhe llogaritjeve për pagat neto apo bruto në kalkulatorin e pagave për vendet përkatëse.
Paga mesatare në rajon, në 2022 u thellua diferenca në disfavor të Shqipërisë, kryeson Serbia
Shqipëria dhe Kosova kishin pagën më të ulët mesatare në rajon në vitin 2022, me rreth 520 euro secila (bruto). Të dy shtetet kishin rritjen më të ulët dhe në përqindje, me 7.6 dhe 8.3% përkatësisht, sipas të dhënave zyrtare nga institutet statistikore përkatëse.
Në krahasim me tremujorin e tretë 2022, kur “Monitor” publikoi krahasimin rajonal të pagave, rajoni ka ecur sërish më shpejt. Serbia, Maqedonia e Veriut dhe Bosnjë-Hercegovina shënuan rritje dyshifrore të pagës së tyre mesatare.
Serbia është shteti që po “fiton” në garën rajonale të pagave, që për vitin 2022 ishte mesatarisht 880 euro, ndërsa në dhjetor 2022, kërceu afër nivelit prej 1000 eurosh bruto (983 euro), sipas të dhënave nga Instituti i Statistikave i Serbisë.
Në raport me të ardhurat për frymë të popullsisë dhe pagën mesatare në vend, presidenti shqiptar është më i superpaguari në rajon
“Jam shumë i lehtësuar për hir të së vërtetës, sepse vijmë për të kaluar një projekt, të cilin kemi dashur ta kalojmë vite më parë dhe për të cilin kem luftuar çdo ditë të këtyre viteve. E kemi marrë këtë vend, kur tabela e klasifikimit ishte si vijon; 259 euro paga mesatare, ndërkohë që Kosova e kishte 444 euro, Maqedonia e Veriut e kishte 504 euro, Serbia e kishte 537 euro dhe Mali i Zi, 726 euro.
Kemi qenë jo thjesht të fundit, por të fundit me diferencë. Sot tabela është si vijon. Kosova, 504 euro; Maqedonia e Veriut, 705 euro; Serbia, 763 euro; Bosnjë-Hercegovina, 890 euro; Mali i Zi, 792 euro dhe me votimin e sotëm, ne i hapim rrugë një procesi që në harkun e këtij viti që vjen, pra në prillin e ardhshëm na çon në 900 euro pagë mesatare”, deklaroi kryeministri Rama gjatë seancës së Kuvendit që miratoi ligjin e ri të pagave.
Në fakt, të dhënat e instituteve statistikore përkatëse të vendeve të rajonit konfirmojnë se Shqipëria dhe Kosova kanë pagat më të ulëta të aktivitetit.
“Administrata publike dhe mbrojtja; sigurimi social i detyrueshëm; arsimi; shëndetësia dhe aktivitete të punës sociale”, me rreth 600 euro në vitin 2022, ndërsa në shtetet e tjera, pagat në sektorin e administratës, arsimin e shëndetësinë luhaten midis 800-1000 euro në muaj bruto.
Shqipëria ka pagat më të ulëta edhe të mjekëve e arsimtarëve, sipas publikimit të mëparshëm të “Monitor” për pagat rajonale, kur të dhënat ishin të disponueshme për 9-mujorin 2022.
Më të fituar dalin qeveritarët, që ia rritën me shpejtësi dhe me ritme të larta pagën vetes (ndonëse e shtynë hyrjen në fuqi të ligjit).
Të dhënat e përpunuara nga “Monitor” tregojnë se pas rritjes, paga bruto e Presidentit të Republikës do të jetë rreth 3600 euro, që në krahasim me pagën mesatare në vend në vitin 2022 (520 euro) është gati 7 herë më e lartë, duke thelluar ndjeshëm diferencën mes një të punësuari mesatar dhe një funksionari të lartë. Shteti i dytë me diferencën më të lartë është Maqedonia e Veriut (4.8 herë), i ndjekur nga Kosova, me 4.1 herë dhe në fund është Serbia, me 2.5 herë.
Edhe në raport me të ardhurat për frymë, presidenti i Shqipërisë sërish ka kapur rekordin, teksa paga e tij vjetore neto është 5.5 herë më e lartë se të ardhurat mesatare vjetore për frymë të shtetasve shqiptarë, nga 3.9 herë që është mesatarja e rajonit. I dyti është Kosova, 4.5 herë, për shkak të nivelit të ulët të të ardhurave të shtetasve të tij (më të ulëtat në rajon).
Ndonëse Serbia po e fiton garën rajonale të pagës mesatare, duke e çuar atë në gati njëmijë euro në fund të 2022, presidenti i saj është më i nënpaguari, në raport me atë që fitojnë shtetasit serbë, me 2.1 herë më shumë.
Maqedonia e Veriut i rriti pagat e funksionarëve publikë me 78%
Në prill të këtij viti, pas vendimit të Gjykatës Kushtetuese, funksionarët e Maqedonisë së Veriut përfituan një rritje page prej rreth 78%, sipas raportimeve nga telegrafi.com, që për drejtuesit kryesorë do të thotë rreth një mijë euro më shumë.
Rritje më të madhe do të kenë presidenti Stevo Pendarovski, kryetari i Kuvendit, Talat Xhaferi, si dhe kryeministri, Dimitar Kovaçevski, përcjell Telegrafi në Maqedoninë e Veriut.
Sipas llogaritjeve të reja të pagave, Kryetari i Kuvendit do të jetë politikani me pagën më të madhe në vend, e cila do të jetë 166 mijë dinarë (2.698 euro), neto.
1500 dinarë (25 euro) më pak do të marrë presidenti i shtetit, ndërsa paga mujore e kryeministrit do të jetë 156 mijë dinarë (2.535 euro).
Paga e zv.kryeministrave, me rritjen e re, do të jetë nga 122 mijë dinarë (1950 euro) deri në 129 mijë dinarë (2.096).
Një pjesë e sindikatave theksuan se nuk është njerëzore që në kushte kur punëtorët e thjeshtë e kalojnë muajin me vështirësi, pagat e funksionarëve të rriten në këtë mënyrë.
Paga minimale në Maqedoninë e Veriut që nga muaji mars 2023 arrin në 20 mijë dinarë (325 euro), neto.
